فشار دادن زبان به دندان یکی از مشکلات رایج است که به دلیل خارج شدن زبان از محل طبیعی و درست خود به وجود میآید. فشار دادن زبان به دندان از قسمت پشت، یکی از اختلالات رایج فک و دهان است که معمولا با عنوان تانگ تراست شناخته میشود.
در حالاتی که زبان از پشت به دندانهای جلو فشار وارد کرده و در محل دقیق خود قرار نگیرد، تانگ تراست پیش آمده و عوارضی را برای افراد به دنبال دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر به عوارض زبان زدن به دندان و راههای درمان آن، بپردازیم.
آیا زبان زدن به دندان خراب یا تیز خطرناک است؟
بسیاری از افراد به دلیل وجود یک دندان شکسته، پوسیده یا تیز، به صورت ناخودآگاه مدام با زبان آن ناحیه را لمس میکنند. این عادت در کوتاه مدت باعث ایجاد آفت و زخمهای مزمن روی زبان میشود.
اما خطر بزرگتر زمانی است که این فشار دادن زبان به دندان به یک عادت تبدیل شود. فشار مداوم زبان (حتی به دندان سالم) باعث جابهجایی تدریجی دندانها، ایجاد فاصله و تغییر شکل فک میشود. به این اختلال عملکردی که در آن زبان به جای سقف دهان به دندانها فشار میآورد، تانگ تراست (Tongue Thrust) میگویند.
تانگ تراست یا فشار دادن زبان به دندان چیست؟
بنابه تعریف دقیق نشریه معتبر MDPI، تانگ تراست (Tongue Thrust) بهعنوان یک الگوی حرکتی غیرطبیعی تعریف میشود که در آن فرد هنگام بلع یا گفتار، زبان خود را به دندانها فشار میدهد یا زبان را بین دندانها قرار میدهد.
تانگ تراست حرکتی است که معمولا در زمان بلع، صحبت کردن، استراحت کردن زبان به سمت جلو متمایل شده و از قسمت پشتی به دندانها و یا فاصله میان دندانهای فک بالا و پایین، فشار وارد میکند. این حالت یکی از اختلالات عملکردی دهانی محسوب شده که میتواند در رشد و یا عملکرد عضلات دهانی مشکلاتی را به دنبال داشته باشد.
علتها و نشانههای تانگ تراست؛ از کجا بفهمیم دچار این عارضه هستیم؟
تانگ تراست معمولاً ریشه در کودکی دارد اما اگر درمان نشود، در بزرگسالی باعث بههمریختگی شدید دندانها میشود. علل اصلی این عارضه عبارتند از:
- مکیدن طولانیمدت انگشت یا پستانک در کودکی
- تنفس دهانی به دلیل آلرژی یا بزرگ بودن لوزهها
- گره زبانی (Tongue-tie) یا عوامل ژنتیکی
اگر موارد زیر را مشاهده میکنید، احتمالاً دچار تانگ تراست هستید:
- نوکزبانی حرف زدن: مشکل در ادای حروفی مثل «س» و «ز»
- بلع غیرطبیعی: هنگام قورت دادن آب دهان، زبان از بین دندانهای جلو دیده میشود.
- باز ماندن دهان: در حالت استراحت، لبها به راحتی روی هم بسته نمیشوندکه به این حالت اپن بایت نیز گفته میشود.
- خستگی فک: احساس فشار در عضلات صورت هنگام صحبت کردن طولانی.
در صورتی که علائم بالا دارید، حتما برای تشخیص نهایی و درمان به یک متخصص ارتودنسی مراجعه فرمایید.
انواع مختلف تانگ تراست
با توجه به تحقیقات انجامشده در این زمینه، میتوانیم ادعا کنیم این عارضه دارای انواع و مدلهای مختلفی است که هرکدام از آنها اثرات مختلفی را برای فرد به دنبال دارند. از مهمترین و شایعترین انواع تانگ تراست میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- تانگ تراست قدامی (جلو): شایعترین حالت که باعث بیرونزدگی دندانهای جلو و ایجاد «اپن بایت» میشود.
- تانگ تراست دوطرفه یا یکطرفه: زبان به دندانهای آسیای کناری فشار میآورد و باعث میشود دندانهای عقب از یک طرف یا هر دو طرف، روی هم چفت نشوند.
- بایت بسته: هر دو فک به سمت جلو متمایل شده و دندانها از هم فاصله میگیرند.
عوارض فشار دادن زبان
تانگ تراست در کودکان به شرطی که قبل از بزرگ شدن از بین برود، عارضه شدیدی به دنبال ندارد. به صورت کلی کنار گذاشتن این عادت یکی از بخشهای روند رشد طبیعی کودک محسوب میشود و نشان میدهد که کودک آمادگی کافی برای از شیر گرفته شدن را دارد.
در صورتی که اقدامات موردنیاز برای تانگ تراست به صورت جدی دنبال نشوند، این حالت میتواند عوارضی را به دنبال داشته باشد که از میان آنها باید به موارد زیر اشاره کنیم:
- مشکلات گفتاری
- بیرون زدن زبان کودک در موقعیتهای مختلف مانند حرف زدن، قورت دادن و استراحت کردن
- مشکل در درست جویدن
- مشکلات مربوط به مکیدن
- جا به جا شدن دندانها و نیاز به ارتودنسی آنها
- آپنه خواب و خروپف
- دندان قرپچه در خواب
هرچه درمان عادت فشار دادن زبان به دندان در سنین پایینتری صورت گیرد، عوارض آن کمتر و طول درمان کوتاهتر خواهد بود.
روشهای درمان تانگ تراست
درمان تانگ تراست یک فرآیند ترکیبی است که هدف آن تغییر عادت زبان و اصلاح موقعیت دندانها است. بسته به سن بیمار و شدت عارضه، از روشهای زیر استفاده میشود:
- ابزارهای ارتودنسی متحرک (Orthodontic Appliances): استفاده از دستگاههایی مانند تانگ کریپ (Tongue Crib) که مانند یک مانع عمل کرده و به زبان اجازه نمیدهد هنگام بلع یا استراحت به دندانهای جلو فشار بیاورد.
- تمرینات بازآموزی عضلات (Myofunctional Therapy): مجموعهای از تمرینات دهانی و زبان که به بیمار یاد میدهد نوک زبان را در محل صحیح خود (روی کام یا سقف دهان) قرار دهد.
- ارتودنسی ثابت یا نامرئی: اگر فشار زبان باعث کجی یا باز ماندن بایت (اپن بایت) شده باشد، پس از اصلاح عادت زبان، از ارتودنسی برای ردیف کردن دندانها استفاده میشود.
- تغییرات رفتاری و گفتاردرمانی: همکاری با گفتاردرمانگر برای اصلاح نحوه تلفظ حروفی که به دلیل تانگ تراست دچار مشکل شدهاند (مانند س، ز، ل).
پس از انجام معاینات لازم، بسته به شدت و نوع ناهنجاری ایجاد شده و همچنین سن بیمار، طرح درمان نهایی با تشخیص متخصص ارتودنسی مشخص میگردد.
درمان تانگ تراست در بزرگسالان چقدر زمان میبرد؟
برخلاف کودکان که با تمرینات گفتاردرمانی سریع بهبود مییابند، درمان در بزرگسالان معمولاً ترکیبی است. ابتدا باید با دستگاههای ارتودنسی (مانند Tongue Crib) عادت زبان اصلاح شود. برای اینکار بین ۳ تا ۶ ماه زمان لازم است.
سپس باید برای بستن فاصلههای ایجاد شده بین دندانها، از ارتودنسی ثابت یا نامرئی استفاده کرد. طول درمان این مرحله نیز بسته به شدت ناهنجاری، معمولاً بین ۱۲ تا ۱۸ ماه متغیر است.
درمان فشار دادن زبان به دندان، با ارتودنسی
یکی از روشهای درمانی اثرات تانگ تراست که این روزها معمولا مورد استفاده قرار میگیرد، ارتودنسی ثابت دندان و یا ارتودنسی متحرک است.
همانطور که در بخشهای قبلی اشاره کردیم، یکی از نشانههای تانگ تراست که در افراد مبتلا به این عارضه معمولا دیده میشود، کجی فک یا اصطلاحا مال اکلوژن است. برای اصلاح این حالت و قرار دادن دندانها در وضعیت مطلوب و مناسب، معمولا متخصصان توصیه به ارتودنسی دندان میکنند.
سوالات متداول
در این بخش به سوالات پرتکرار بیماران در مورد فشار دادن زبان به دندان، پاسخ میدهیم.
آیا زبان زدن به دندان باعث کج شدن آن میشود؟
بله، فشار مداوم و تکرار شونده زبان (حتی با قدرت کم) میتواند به مرور زمان دندانها را به سمت جلو براند و باعث ایجاد فاصله بین آنها شود.
آیا تانگ تراست با گفتاردرمانی خوب میشود؟
در مراحل اولیه و سنین پایین بله، اما اگر این عارضه باعث تغییر ساختار استخوان فک شده باشد، نیاز به مداخله ارتودنسی همراه با تمرینات بازآموزی زبان است.
مشاوره تخصصی درمان تانگ تراست با دکتر خدیوی
اگر احساس میکنید زبان زدن مداوم باعث جابهجایی دندانهایتان شده یا فرزندتان دچار بلع غیرطبیعی است، زمان را از دست ندهید. درمان زودهنگام تانگ تراست از جراحیهای پیچیده فک در آینده جلوگیری میکند. برای رزرو وقت مشاوره در کلینیک دکتر خدیوی، با ما تماس بگیرید.
سلام من دندون پایین از سمت چپ چهار تا ترمییم کردم بعد دندون عقلمم داره در میاد ولی بیرون نمیزنه
بعد زبونم شده لِح نمیتونم غذا بخورم باید چکار کنم
حس میکنم فکم داره میاد داخل دهانم
سمت بیرون حرکت نمی کنه ها داره میاد جای زبونم تنگ میکنه
سلام وقت بخیر دوست عزیز
شما باید هرچه سریعتر برای عکس برداری از جای دندون عقل در فک به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید تا وضعیت حرکت فک و جای دندون عقل مشخص بشه. در صورتی که مشکل با کشیدن دندون عقل حل بشه براتون اقدامات درمانی انجام میشه، اگر نیاز به جراحی دندون عقل باشه متخصصین جراح ما در کلینیک براتون درمان رو تکمیل میکنند ولی قدم اول عکس برداری از ریشه دندون هست.
از این لینک میتونید برای رزرو نوبت استفاده کنید.
سلام من دندون سمت چپم از پایین رفتم 4تاش درست کردم
بعد دندون عقلمم داره بیرون میاد زبونم میره زیر دندونم
یعنی شده نابود
باید چکار کنم؟