ارتودنسی ثابت (Fixed Orthodontics) یکی از قدرتمندترین روشهای سیم کشی دندان برای رسیدن به لبخندی مرتب است. برخلاف روشهای متحرک، در ارتودنسی ثابت بریسها به صورت شبانهروزی روی دندانها قرار میگیرند تا حتی پیچیدهترین ناهنجاریها درمان شوند.
در این راهنما با انواع، مزایا و معایب و قیمت ۱۴۰۵ ارتودنسی ثابت آشنا میشوید.
ارتودنسی ثابت (سیمی) چیست؟
ارتودنسی ثابت یا ارتودنسی سیمی روشی است که در آن براکتها روی دندانها چسبانده میشوند و یک سیم از میان آنها عبور میکند تا دندانها را به تدریج جابهجا کند. این تجهیزات تا پایان درمان روی دندان میمانند و بیمار نمیتواند آنها را دربیاورد.
ارتودنسی ثابت یکی از انواع ارتودنسی است. تا زمانی که دندانها کاملاً منظم نشدهاند و ارتودنتیست تشخیص نداده، این سیمکشیها باید به دندانها متصل بمانند؛ استفاده از ابزار دهانی غیرقابل درآوردن باعث شده این نوع ارتودنسی را ثابت بنامند.

آشنایی با انواع ارتودنسی ثابت؛ از فلز تا سرامیک
درمان ارتودنسی ثابت بر اساس نیاز بیمار و وضعیت فک، معمولاً برای هر دو فک انجام میشود تا هماهنگی دندانها (بایت) به درستی شکل بگیرد؛ اما بسته به تشخیص متخصص، ممکن است برای تک فک نیز اجرا شود. در جدول زیر انواع بریسهای ثابت را با قیمت ۱۴۰۵ مقایسه کردهایم (میلیون تومان):
| نوع ارتودنسی ثابت | میزان دیده شدن | یک فک | دو فک |
|---|---|---|---|
| فلزی (رایج) | کاملاً مشهود | ۸۰ | ۱۴۰ |
| سرامیکی (همرنگ دندان) | بسیار کم | از ۱۱۰ | از ۱۹۰ |
| دیمون | مشهود | ۱۱۰ | ۱۹۰ |
| دیمون شفاف (سفید) | کم | ۱۴۰ | ۲۴۰ |
| لینگوال (پشت دندان) | دیده نمیشود | قیمت پس از معاینه | |
برای آشنایی با جنس و ویژگی هر براکت، مقالهٔ انواع براکت ارتودنسی را ببینید.
۱. ارتودنسی فلزی؛ قدرت سنتی در اصلاح ناهنجاریها
رایجترین و اقتصادیترین نوع ارتودنسی ثابت، بریسهای فلزی هستند. ارتودنسی فلزی به دلیل مقاومت بسیار بالا و توانایی جابهجایی دندانها در سختترین کیسهای درمانی، هنوز هم انتخاب اول بسیاری از متخصصان است. در این روش از براکتهای فولادی و کشهای رنگی (لیگاچور) استفاده میشود.

مزایا و معایب ارتودنسی با براکت فلزی
ارتودنسی فلزی متداولترین نوع درمان برای بیماران ارتودنسی است و مزایای زیر را دارد:
- قدرت و پایداری بالا: براکتهای فلزی معمولاً از جنس استیل یا فلز آلیاژی تهیه میشوند، به همین دلیل در طول درمان بسیار محکم هستند.
- نداشتن محدودیت سنی: بیماران در هر سنی میتوانند ارتودنسی فلزی را به عنوان یک روش قابل اعتماد و مؤثر انتخاب کنند.
- تنوع در رنگ: میتوانید رنگ کشهای ارتودنسی را در هر جلسه تنظیم (که معمولاً هر ۴ تا ۶ هفته یک بار است) تغییر دهید.
- درمان طیف گستردهای از ناهنجاریها: این براکت برای بههمریختگیهای شدید و مشکلات فکی و دندانی بسیار مناسب است.
- هزینه مناسب: ارتودنسی فلزی با در نظر گرفتن میزان تأثیر، مقرونبهصرفهترین روش ثابت است.

عیب اصلی ارتودنسی فلزی، دیده شدن براکتها روی دندانهاست. اگر نگران ظاهر بریس فلزی هستید، ارتودنسی نامرئی یا سرامیکی گزینههایی هستند که کمتر جلب توجه میکنند. اگر میخواهید بدانید ارتودنسی سرامیکی بهتر است یا فلزی، مقایسهٔ کامل این دو روش را بخوانید.
۲. ارتودنسی سرامیکی؛ بریسهای شفاف و همرنگ دندان
اگر نگران ظاهر سیمکشی دندانهای خود هستید، ارتودنسی سرامیکی جایگزین خوبی است. در این روش براکتها از جنس سرامیک شفاف یا همرنگ مینای دندان ساخته میشوند تا روی دندانها جلب توجه نکنند. این روش بین بزرگسالان و افرادی که در محیطهای رسمی فعالیت میکنند محبوب است.

۳. ارتودنسی دیمون؛ سیستم خودتنظیمشونده
در سیستم ارتودنسی دیمون (Damon) براکتها دریچههای کشویی دارند که سیم را به طور خودکار نگه میدارند؛ بنابراین نیاز به کشهای رنگی حذف شده و اصطکاک کاهش مییابد. نتیجهٔ این فناوری، درد کمتر، رعایت بهداشت آسانتر و معمولاً جلسات ویزیت کمتر است.

۴. ارتودنسی لینگوال؛ براکتهای پشت دندانی
در ارتودنسی لینگوال تمام براکتها در سطح داخلی دندانها (سمت زبان) نصب میشوند و از بیرون دیده نمیشوند. اجرای این روش پیچیدگی بالایی دارد، اما برای افرادی که نمیخواهند هیچ اثری از ارتودنسی در ظاهرشان مشخص باشد، گزینهٔ مناسبی است.
بهترین نوع ارتودنسی ثابت
بهترین نوع ارتودنسی ثابت برای هر بیمار را متخصص بر اساس نوع ناهنجاری و خواستهٔ بیمار تعیین میکند. بسیاری از متخصصان سیستم دیمون را به دلیل مکانیسم کشویی خودکار ترجیح میدهند؛ در این براکتها اصطکاک کمتر است، فاصلهٔ جلسات تنظیم میتواند بیشتر باشد و بهداشت دهان آسانتر است.
مزایای ارتودنسی ثابت؛ چرا این روش هنوز پرکاربرد است؟
ارتودنسی ثابت به دلیل کنترل کامل متخصص بر روند حرکت دندانها، مزایای درمانی مهمی دارد. برخی از مهمترین مزایای ارتودنسی ثابت عبارتاند از:
- دقت بسیار بالا در جابهجایی: یکی از دقیقترین روشها برای کنترل حرکت ریشهٔ دندان در جهات مختلف است.
- مناسب برای ناهنجاریهای پیچیده: برای اصلاح مشکلاتی مثل شلوغی شدید دندانها، ناهماهنگی فک و دندانهای نهفته، ارتودنسی ثابت مؤثرترین گزینه است.
- عدم نیاز به همکاری مداوم بیمار: دستگاه روی دندان ثابت است؛ بنابراین نگرانی بابت فراموش کردن استفاده از آن یا گم شدنش وجود ندارد.
- پایداری نتایج: به دلیل اعمال نیروی مداوم و تدریجی، با استفادهٔ درست از ریتینر احتمال بازگشت دندانها کم است.
- تنوع در هزینهها: وجود گزینههای مختلف از بریسهای فلزی اقتصادی تا دیمون و سرامیکی، دست شما را در انتخاب باز میگذارد.
معایب ارتودنسی ثابت (و راه کنار آمدن با آن)
برای داشتن یک انتخاب آگاهانه، بهتر است با چالشهای موقت این مسیر نیز آشنا شوید:
- ظاهر مشخص بریسها: در نوع فلزی، براکتها کاملاً روی دندان دیده میشوند (با انتخاب ارتودنسی سرامیکی تا حد زیادی حل میشود).
- حساسیت در بهداشت دهان: مواد غذایی به راحتی اطراف براکتها گیر میکنند و باید زمان بیشتری برای مسواک زدن و نخ دندان مخصوص بگذارید.
- محدودیتهای غذایی: برای جلوگیری از شکستن یا شل شدن براکتها، باید از غذاهای بسیار سفت و چسبناک خودداری کنید.
- نیاز به جلسات ویزیت منظم: برای تنظیم سیمها و بررسی پیشرفت کار، مراجعه حدود هر ۴ تا ۶ هفته یک بار لازم است.
- احتمال ایجاد زخمهای جزئی: در روزهای ابتدایی ممکن است براکتها بافت داخلی گونه یا زبان را تحریک کنند که با موم ارتودنسی به سرعت برطرف میشود.
بسیاری از این چالشها موقتی هستند و در کلینیک ارتودنسی دکتر خدیوی آموزشهای لازم برای مدیریت راحت این دوران به شما داده میشود.
تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک
ارتودنسی ثابت برای همهٔ ناهنجاریها از خفیف تا شدید مناسب است و به همکاری مداوم بیمار وابسته نیست؛ ارتودنسی متحرک بیشتر برای کودکان در حال رشد و مشکلات خفیف تا متوسط به کار میرود و نتیجهاش به استفادهٔ منظم بیمار بستگی دارد. مقایسهٔ کامل را در مقالهٔ ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟ بخوانید.
ارتودنسی ثابت برای چه کسانی مناسب است؟ (کودک، نوجوان، بزرگسال)
افرادی که این مشکلات را دارند، میتوانند از ارتودنسی ثابت برای اصلاح آن بهره ببرند:
- وجود فاصله در دندانهای بالا و پایین هنگام بستن دهان
- وجود ناهنجاریها، انحرافات و مشکلات اسکلتی خفیف تا متوسط
- کج بودن دندانها
- اصلاح چرخش دندانها
- اصلاح جلو زدگی یا عقب زدگی دندانها
- ازدحام و شلوغی دندانها
ارتودنسی ثابت محدودیت سنی ندارد و حتی در ۵۰ سالگی هم قابل انجام است، اما دوران بلوغ (بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی) طلاییترین زمان محسوب میشود؛ در این سن استخوان فک در حال رشد است و دندانها با نیروی کمتر جابهجا میشوند.
ارتودنسی ثابت بزرگسالان: در بزرگسالی هم ارتودنسی ثابت به خوبی جواب میدهد و بسیاری از بزرگسالان براکت سرامیکی یا دیمون شفاف را برای دیده نشدن انتخاب میکنند. جزئیات را در مقالهٔ ارتودنسی بزرگسالان بخوانید.

ارتودنسی ثابت مناسب چه کسانی نیست؟
برخی از افراد کاندید مناسبی برای ارتودنسی ثابت به شمار نمیروند:
- افرادی که توجه لازم را به رعایت بهداشت دهان و دندان خود ندارند؛ چراکه در این دوران خیلی سریع در معرض خرابی و پوسیدگی دندانها قرار میگیرند.
- افرادی که به بیماری لثه و بافت نرم اطراف دهان مبتلا هستند؛ لازم است ابتدا بیماریهای لثه و دهان درمان شوند.
- افرادی که مشکلاتی از قبیل پوسیدگی لثه، از بین رفتن ریشه دندان یا اعتیاد به سیگار دارند.
مراحل ارتودنسی ثابت در یک نگاه
- مشاوره تخصصی و تصویربرداری (OPG و سفالومتری) برای طراحی مسیر درمان.
- نصب براکتها با چسب مخصوص و عبور دادن سیم ارتودنسی.
- جلسات تنظیم و فعالسازی، حدود هر ۴ تا ۶ هفته یک بار.
- اتمام درمان، جدا کردن براکتها و پولیش سطح دندان.
- استفاده از ریتینر (ثابت یا متحرک) برای تثبیت نتیجه.

جزئیات هر مرحله را در مقالهٔ مراحل ارتودنسی ثابت بخوانید.
طول دوره درمان و نتیجه نهایی ارتودنسی ثابت
طول دوره درمان کاملاً به مشکلات دندانها و ناهنجاریهای فک و دندان فرد بستگی دارد؛ به طور کلی بین ۱۲ تا ۱۸ ماه است و در برخی کیسها تا ۲۴ ماه هم طول میکشد.

در ویدیوهای زیر نمونه کارهای ارتودنسی ثابت دکتر خدیوی را میبینید. ویدیوی اول مربوط به بیمار نوجوانی است که برای اصلاح موقعیت فک و دندانها تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار گرفته است:

مراقبتهای بعد از ارتودنسی ثابت
برای کسب بهترین نتیجه از ارتودنسی دندان، لازم است مراقبتها را دقیقاً مطابق توصیههای متخصص ارتودنسی انجام دهید. این مراقبتهای بعد ارتودنسی به شرح زیر هستند:
- مراجعه مرتب و منظم به متخصص ارتودنسی
- مصرف غذاهای نرم به خصوص تا چند روز بعد از نصب براکتها
- عدم خوردن غذاهای رنگی در روزهای اول مانند سس، قهوه، نوشابه، سبزی
- پرهیز از خوردن غذاهای چسبنده و سفت مانند آدامس، تهدیگ، تافی و گز
- پرهیز از شکستن تنقلات مانند تخمه
- استفاده از مسواکهای مخصوص بعد از هر وعده غذایی برای جلوگیری از بو گرفتن دهان
برای اطلاع دقیقتر از خوراکیهای مجاز به صفحهٔ لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی مراجعه کنید.
قیمت ارتودنسی ثابت ۱۴۰۵؛ یک فک و دو فک
هزینهٔ ارتودنسی ثابت به نوع براکت بستگی دارد. طبق جدول بالا، در ۱۴۰۵ ارتودنسی ثابت فلزی یک فک ۸۰ و دو فک ۱۴۰ میلیون تومان، سرامیکی از ۱۱۰ و ۱۹۰، دیمون ۱۱۰ و ۱۹۰ و دیمون شفاف ۱۴۰ و ۲۴۰ میلیون تومان است. لیست کامل را در صفحهٔ قیمت ارتودنسی ثابت ۱۴۰۵ ببینید.
همهٔ روشها با ۲۵ تا ۳۰ درصد پیشپرداخت و ۱۰ قسط بدون بهره، بدون چک و ضامن قابل پرداخت هستند (ارتودنسی ثابت قسطی). هزینهٔ ریتینر جدا از درمان است (نصب فیکس ارتودنسی ۸ میلیون تومان برای هر فک).
فرم درخواست مشاوره رایگان ارتودنسی
سؤالات متداول
در ادامه به پرسشهای پرتکرار شما در مورد ارتودنسی ثابت پاسخ میدهیم.
اگر براکت ارتودنسی ثابت شکست چه کنیم؟
شکستن یا شل شدن براکت یک اتفاق رایج است؛ پس آرامش خود را حفظ کنید. اگر سیم یا براکت کنده شده و به لثه آسیب میزند، از موم ارتودنسی استفاده کنید.
همچنین به هیچ وجه سعی نکنید با انبردست یا فشار دست، سیم را جابهجا کنید. در اولین فرصت با متخصص خود تماس بگیرید تا وقت اضطراری برای چسباندن مجدد براکت به شما اختصاص داده شود.
آیا ارتودنسی ثابت باعث زرد شدن دندانها میشود؟
این یک باور اشتباه است! خود بریس ثابت باعث تغییر رنگ دندان نمیشود. زردی دندان به دلیل تجمع پلاکهای اطراف براکتهاست. اگر از مسواک بیندندانی استفاده کنید، بعد از برداشتن بریسها، دندانهای شما مثل روز اول درخشان خواهند بود.
آیا ارتودنسی ثابت باعث ضعیف شدن ریشه دندانها میشود؟
خیر، هیچکدام از انواع دستگاههای ارتودنسی ثابت، در صورت نصب درست و اصولی به دندانهای شما آسیب نرسانده و باعث ضعف ریشه آنها نخواهند شد.
آیا ارتودنسی ثابت درد دارد؟
برای از بین بردن مشکلات دندانها و یکدست کردنشان، باید به آنها فشار وارد شود و ممکن است در طول دوره درمان احساس درد داشته باشید. این درد خفیف است و امکان کنترل آن با مسکن وجود دارد.
مشاوره رایگان ارتودنسی ثابت با دکتر خدیوی
موفقیت در ارتودنسی ثابت، بیش از آنکه به بریسها وابسته باشد، به مهارت ارتودنتیست در تنظیم دقیق نیروها بستگی دارد. دکتر علیرضا خدیوی، متخصص ارتودنسی ثابت در تهران با ۲۵ سال تجربه، بهترین طرح درمان را برای شما پیشنهاد میکنند.
ویزیت اول رایگان است؛ فرم زیر را پر کنید تا برای رزرو وقت در یکی از شعبههای میرداماد، نواب یا تهرانپارس با شما تماس بگیریم.






