احساس حساسیت و درد دندانها پس از نصب بریس ارتودنسی کاملاً طبیعی است و اولین سوالی که به ذهن بیمار میرسد این است که روز اول ارتودنسی چه باید خورد؟
واقعیت این است که تغذیه صحیح در ارتودنسی، کلید موفقیت درمان شماست. ما در این راهنما علاوه بر پاسخ به سوال بعد از ارتودنسی چه بخوریم، یک لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی تهیه کردهایم که علاوهبر مقوی بودن، کوچکترین فشاری به دستگاه ارتودنسی شما وارد نمیکنند. در ادامه با ما همراه باشید.
بعد از ارتودنسی چه بخوریم؟
انتخاب صحیح مواد غذایی در دوران ارتودنسی نه تنها از شکستن براکتها جلوگیری میکند، بلکه باعث کاهش طول درمان و حفظ سلامت مینای دندان میشود.
در جدول زیر، کاملترین لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی را به تفکیک گروههای غذایی مشاهده میکنید. این لیست به شما کمک میکند تا بدون نگرانی از آسیب به سیمها، تنوع غذایی خود را حفظ کنید.
| غذاهای مناسب ارتودنسی | مثال | نکات مصرف |
| منبع لبنیات مجاز در ارتودنسی | ماست، پنیر، شیر، پودینگ، فرنی | از پنیر پیتزا کش دار به دلیل گیر کردن به بریسها و بستنی به دلیل قند بالا، پرهیز کنید. |
| منبع میوههای مجاز در ارتودنسی | موز، آووکادو، توت فرنگی، کیوی، انگور، هلو نرم بدون هسته، میوه های پخته، خرما، خیار | برای مصرف میوههای سفت مانند سیب، حتما آن را به قطعات کوچک خرد کنید. |
| منبع سبزیجات و فیبر مجاز در ارتودنسی | سبزیجات پخته و نرم شده، پوره سیب زمینی، اسفناج پخته، نخود فرنگی پخته، ذرت مکزیکی، ماش، حبوبات کاملا پخته | برای مصرف سبزیجیات سفت، حتما آن را به قطعات بسیار کوچک خرد کنید. |
| منبع پروتئینی مجاز در ارتودنسی | تخم مرغ آبپز و نیمرو، گوشت کاملا پخته و نرم یا چرخ کرده، گوشت مرغ ریش شده، ماهی بدون استخوان | از مصرف گوشت سفت مانند دنده کباب یا استیک پرهیز کنید. |
| نوشیدنی های مجاز در ارتودنسی | آب میوه طبیعی، مصرف آب کافی، اسموتی بدون قند مصنوعی | از مصرف نوشیدنیهای اسیدی، قند دار و رنگی پرهیز کنید. |
| منبع غلات مجاز در ارتودنسی | نودل پخته، ماکارونی پخته، جو دوسر نرم (اوتمیل)، برنج پخته، نان نرم، پاستا | از نان و برنج برشته (تهدیگ) پرهیز کنید. |
| سوپهای مجاز در ارتودنسی | انوع مختلف سوپ مانند سوپ جو، سوپ شیر، سوپ هویج گزینههای مناسبی هستند. | از مصرف سوپ به صورت داغ پرهیز کنید. |
غلات هرچند جزء غذاهای مناسب برای ارتودنسی نیستند اما تا زمانی که سفت و سخت نباشند مصرف آن ها منعی ندارد. پوسته های ذرت یا گندم برای افرادی که تحت ارتودنسی هستند گزینه های مناسبی هستند اما گرانولاها مناسب نیستند.
روز اول ارتودنسی چه باید خورد؟
روز اول ارتودنسی بهتر است غذاهای نرم، ولرم و بدون نیاز به جویدن مصرف شود تا درد و فشار به براکتها کاهش یابد. از خوردن و نوشیدن غذاهای سرد و سفت خودداری کنید. هرچه نوشیدنی و غذاها نرمتر باشند، نیاز به جویدن ندارند. در نتیجه هیچ فشاری به دندانها و فک وارد نمیشود.
لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی را در زیر مشاهده میکنید:
- سوپهای رقیق و گرم به همراه پروتئین
- پوره سیب زمینی
- پنیر خامهای
- شیر گرم
- ماست
- میوههای نرم مانند موز، گلابی و پوره سیب
- فرنی
- حلیم
- تخم مرغ آبپز
- اسموتیهای سبز یا میوهای
- برنج نرم
دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی در تهران، در مورد خوراکی هایی که بیماران میتوانند در روزهای نخست پس از شروع درمان مصرف کنند توصیه میکند:
روزهای اول ارتودنسی معمولاً دندانها کمی حساس هستند. ما به بیماران توصیه میکنیم در این مدت از غذاهای نرم مانند سوپ، پوره سیبزمینی، ماست پروتئین یا اسموتی بدون قند مصنوعی استفاده کنند. همچنین بیماران باید از خوراکیهای سفت یا چسبناک پرهیز کنند تا فشار کمتری به براکتها و سیم وارد شود. در تجربهی ما، اغلب بیماران بعد از ۳ تا ۵ روز به راحتی میتوانند غذاهای معمولیتر را دوباره وارد رژیم غذاییشان کنند.
برنامه غذایی ۳ روز اول ارتودنسی
در روزهای ابتدایی ارتودنسی که دندانها بیشترین حساسیت را دارند، طبق این الگو عمل کنید تا دچار ضعف بدنی نشوید.
| وعده غذایی | روز اول (بسیار نرم) | روز دوم (نرم) | روز سوم (جویدن ملایم) |
| صبحانه | شیر گرم + فرنی یا اوتمیل رقیق | پنیر خامهای + نان تست نرم (بدون دور نان) | تخم مرغ آبپز + پنیر و گردو خرد شده |
| ناهار | سوپ صاف شده + نان لواش | پوره سیبزمینی + مرغ ریشریش | کته نرم + خورشت له شده (بدون گوشت سفت) |
| شام | اسموتی پروتئین یا حلیم | نودل بسیار پخته یا آش سبک | پاستا آلفردو یا کوکو سیبزمینی نرم |
| میان وعده | بستنی وانیلی (بدون مغز) | موز له شده یا ژله | گلابی نرم یا پودینگ |
اگر رژیم غذایی خاصی دارید، بهتر است برای تغذیه ارتودنسی مخصوصا در روزهای نخست، با متخصص تغذیه خود مشورت کنید.
پیشنهادات صبحانه ارتودنسی
صبحانه ارتودنسی یکی از مهمترین وعدههای بعد از ارتودنسی است. باید مواد غذایی مصرف کنید که هم انرژي زیادی به بدن شما بدهند و هم هیچ آسیبی به ارتودنسی وارد نکنند. برای اینکه بدانیم بعد ارتودنسی چی بخوریم، باید با گروههای غذایی آشنا باشیم.
همانطور که حتما متخصص ارتودنسی به شما توصیه خواهد کرد، از خوردن مواد غذایی شیرین و چسبنده اجتناب کنید. بهتر است خوراکیهایی مانند حلوا ارده، شکلات و دونات را از برنامه خود حذف کنید. مواد غذایی زیر میتواند پاسخ خوبی به سوال برای صبحانه بعد از ارتودنسی چی بخوریم، به همراه داشته باشد.
| منابع غذایی سالم برای صبحانه ارتودنسی | مثال |
| لبنیات نرم برای صبحانه بعد از ارتودنسی |
خامه صبحانه، سرشیر، پنیر، کره محلی، شیر گرم، شیر کاکائو بدون قند |
| مواد غذایی پروتئینی در صبحانه بعد از ارتودنسی |
نان تست نرم، نان لواش، حلیم، پوره سیب زمینی، تخم مرغ آبپز، اسکرامبل اگ، املت سبزیجات |
| سبزیجات و میوهها در صبحانه ارتودنسی |
پوره گلابی، پوره سیب درختی، آووکادو، موز خرد شده، اسموتی میوه |
| منبع کربوهیدرات در صبحانه ارتودنسی |
اوتیمل، فرنی، انواع آش |
در صورتی که حتما نیاز به خوردن یک ماده غذایی شیرین دارید، عسل میتواند گزینه بسیار خوبی باشد. عسل به ویژه برای افرادی که میگویند ارتودنسی کردم نمیتونم غذا بخورم، انتخاب مناسبی است زیرا التهاب دهان را کاهش میدهد.
لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی
در بالا به طور کلی بیان کردیم که در طول درمان و روز اول ارتودنسی چه باید خورد، اما یکی از دغدغه افراد دانستن یک لیست از غذاهای نرم است. اگر به تازگی بریس ارتودنسی نصب کردهاید و به دنبال یک لیست از غذاهای نرم هستید، این ۱۰ مورد بهترین انتخاب برای ۲۴ ساعت اول هستند:
-
سوپ رقیق و ولرم (جو یا مرغ)
-
پوره سیبزمینی نرم با کره
-
ماست میوهای یا پروتئین (خنک)
-
حلیم کاملاً صاف شده
-
اسموتی موز و توتفرنگی (بدون دانه)
-
تخممرغ اسکرامبل یا آبپز عسلی
-
شیربرنج یا فرنی کاملاً پخته
-
ژله یا پودینگ
-
پنیر خامهای نرم
-
نودل پخته شده (بسیار نرم)
چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم؟
معمولاً بلافاصله بعد از ارتودنسی ثابت میتوان غذا خورد. اما توصیه میشود در ۲۴ ساعت اول فقط از غذاهای نرم استفاده کنید، زیرا در این مدت چسب براکتها در حال سفت شدن است و دندانها بیشترین حساسیت را دارند.
خوردن غذاهای سفت در ساعات اولیه میتواند باعث افزایش درد یا جدا شدن براکتها شود.
در زمان ارتودنسی چه غذاهایی نخوریم؟ (خوراکی های ممنوع در ارتودنسی)
| خوراکی های ممنوع در ارتودنسی | مثال | نکات مهم |
| خوراکی های چسبنده | آدامس (بدون شکر یا عادی)، تافیهای میوهای، شکلاتهای کرهای، کارامل، پاستیل | خوراکیهای چسبنده در شکاف بین براکت ها و سیم ارتودنسی گیر میکنند و سبب پوسیدگی دندان میشوند. |
| خوراکیهای سفت | یخ، آجیل، تخمه، ذرت بو داده، سیب، کرفس، هویج، نان خشک شده، گوشت سفت مانند استیک | مصرف خوراکیهای سفت باعث شکستن یا وارد شدن آسیب به سیمها و براکت های ارتودنسی میشود. |
| خوراکیهای شیرین و قندی | کیک، بستنی، نان شیرمال، شیرینی تر و خشک، بیسکویت، پاستیل | مصرف خوراکی های شیرین در زمان ارتودنسی، سرعت پوسیدگی دندان را افزایش میدهد. |
| نوشیدنی های اسیدی و قندی | نوشابه، چای شیرین، نوشیدنیهای انرژیزا، آب گازدار، آبمیوه های صنعتی | این نوشیدنیها بین بریسها باقی مانده و به خاطر شکر و اسید خود، باعث وارد شدن آسیب به دندانها میشوند. |
بهتر است در طول درمان ارتودنسی، از مصرف خوراکی های سفت، چسبناک، قندی و نوشیدنیهای اسیدی پرهیز کنید تا علاهبر حفظ سلامت بریسها، از پوسیدگی دندان نیز پیشگیری کنید.
تکنیکهای خوردن غذا با ارتودنسی برای جلوگیری از شکستن براکتها
برای حفظ سلامت بریسها در هنگام غذا خوردن به بیماران توصیه میشود غذای خود را به دقت بجوند، به مقدار مناسب غذا در دهان خود بگذارند و پس از مصرف غذا مسواک بزنند. سایر توصیههای مفید در مورد تغذیه در ارتودنسی به شرح زیر هستند:
- لقمههای غذا را کوچک بگیرید و آن را آرام بجویید
- از مصرف خوراکی و نوشیدنیهای داغ پرهیز کنید
- میوههای سفت مثل سیب را به بخشهای کوچک تکه کرده و مصرف کنید
- میوههای نرم مثل توت فرنگی، کیوی، موز، پرتقال، یا نارنگی مصرف نمایید
- غذاهای سفت و نامناسب را دور از دسترس نگه دارید یا اصلا خریداری نکنید
- به جای هر خوراکی یا غذایی که برای شما مناسب نیست یک جایگزین در نظر بگیرید
- تکههای نان یا سبزیجات خام را با قرار دادن آنها در آب نرم کنید تا به این ترتیب جویدن و بلعیدن آنها ساده شود
- به جای گاز زدن با دندانهای جلو، لقمهها را مستقیماً با دندانهای عقب بجوید.
با کمی خلاقیت، برنامه ریزی و اشتیاق میتوانید تغییرات شگرف در رژیم غذایی خود ایجاد کنید. استفاده از یک رژیم غذایی مناسب و خوشمزه، درمان ارتودنسی را برای شما سادهتر خواهد کرد.
سوالات متداول
در این بخش متداول ترین سوالات کاربران را در مورد، در طول درمان و روز اول ارتودنسی چه باید خورد را با هم بررسی می کنیم.
آیا میتوانم با وجود بریس شکلات بخورم؟
از آنجایی که شکلات ممکن است حاوی قند زیادی باشد بهتر است طی درمان ارتودنسی از مصرف بیش از حد آن خودداری کنید و بعد از مصرف حتما دهان و دندان خود را تمیز کنید. اگر به دنبال گزینه ای جایگزین هستید، میتوانید از انواع توت ها، کشمش و موز استفاده کنید.
آیا در زمان ارتودنسی میتوانم بادام زمینی بخورم؟
خیر، بادام زمینی جزء خوراکیهای مناسب ارتودنسی نیست. به دلیل احتمال گیر کردن بادام زمینی لابهلای بریسها و سفت بودن این آجیل، مصرف آن در هنگام ارتودنسی توصیه نمیشود.
آیا در حین درمان میتوانم پاپ کرن مصرف کنم؟
خیر، پوستهای سخت میتوانند به براکت های شما صدمه بزنند و قطعات کوچک جویده نشده آن ها می تواند بین براکت ها و سیمها گیر کند، که تمیز کردن آن ها بسیار دشوار است. به جای پاپ کورن میتوانید از بوشار استفاده کنید.
مصرف نوشابه بعد از ارتودنسی ایرادی دارد؟
بله، نوشیدنی های گازدار شیرین را نه به خاطر آسیب به بریس ها بلکه به خاطر حجم بالای قند و احتمال پوسیدگی دندان حین ارتودنسی نباید مصرف کرد. اسموتی های میوه ای، آب سبزیجات، چای سبز یا شیر می توانند جایگزین مناسبی باشند.
برای مطالعه بیشتر در مورد تاثیر نوشابه در ارتودنسی، به صفحه مربوطه مراجعه فرمایید.
آیا میتوان با هایرکس غذا خورد؟
بله، غذا خوردن با هایرکس ایرادی ندارد اما بهتر است از خوردن غذاهای سفت و چسبناک مانند آدامس و آجیل خودداری کنید.
تامین چه منابع غذایی در ارتودنسی اهمیت دارد؟
در دوران ارتودنسی توجه به مصرف مواد مغذی و سالم اهمیت بیشتری دارد. به همین دلیل باید برای تقویت دندانها از کلسیم، ویتامین C، D و A، پروتئین، فیبر و مایعات کافی استفاده کرد. بهتر است خوردن غذاهای فستفودی را در این دوره کاهش داد.
مشاوره و پاسخ به سوالات شما درباره تغذیه ارتودنسی
رعایت رژیم غذایی و استفاده از لیست غذاهای نرم برای ارتودنسی تنها برای چند روز اول چالشبرانگیز است. پس از گذشت مدتی، شما به راحتی یاد میگیرید که بعد از ارتودنسی چه بخوریم تا هم از خوردن لذت ببرید و هم سلامت براکتها را حفظ کنید.
به خاطر داشته باشید که همکاری شما در تغذیه ارتودنسی، مستقیماً بر سرعت پیشرفت درمان و زیبایی لبخند نهاییتان تاثیر دارد. اگر در مورد خوراکی خاصی شک دارید یا سؤالی درباره روز اول ارتودنسی چه باید خورد برایتان باقی مانده، حتماً در بخش نظرات بپرسید تا دکتر خدیوی شما را راهنمایی کنند.
