افرادی که شروع به درمان ارتودنسی دندان می کنند باید بیشتر از همیشه به مراقبت های بعد از ارتودنسی و بهداشت دهان و دندان خود توجه کنند. این افراد باید یکسری توصیه ها و دستورالعمل ها را که متخصص به آن ها توضیح می دهد را عملی کنند. ما در این مقاله، با تهیه یک چک لیست کامل، تمام اصول مورد نیاز برای مراقبت های ارتودنسی را ذکر کردهایم، با ما همراه باشید.
اگر دندانهایتان نامرتب است و یا نمیدانید چه موقع باید برای ارتودنسی اقدام کنید، با مراجعه به صفحه ارتودنسی، راهنمای کامل ما را درباره روشهای ارتودنسی، مدت زمان درمان و هزینه آن و نتایج واقعی بیماران از سیم کشی دندان را بخوانید.
چک لیست جامع مراقبت های بعد از ارتودنسی
سردرگمی های بسیاری برای بیمارانی که به تازگی درمان ارتودنسی خود را شروع کردهاند وجود دارد. ما به عنوان یک کلینیک تخصصی ارتودنسی در تهران تصمیم گرفتیم تا با ارائه یک چک لیست کامل از مراقبت های لازم ارتودنسی برای بیماران به بسیاری از ابهامات شما پاسخ دهیم. برای دانلود چک لیست مراقبت های بعد ارتودنسی روی لینک زیر کلیک کنید.
دانلود چک لیست جامع مراقبت های ارتودنسی (PDF)
راهنمای فوریتهای ارتودنسی؛ در مواقع اضطراری چه کنیم؟
اگرچه دستگاههای ارتودنسی بسیار مقاوم هستند، اما گاهی اوقات به دلیل خوردن غذای سفت یا ضربه، ممکن است دچار مشکل شوند. در این مواقع ضمن حفظ خونسردی خود، از راهنمای زیر استفاده کنید:
- اگر براکت شل شده یا کنده شده است: اگر براکت هنوز به سیم متصل است، روی آن کمی موم ارتودنسی بزنید تا در جایش ثابت بماند و حرکت نکند. اگر کاملاً کنده شده، آن را برداشته و در یک جعبه کوچک نگه دارید. سپس فورا این مورد را به متخصص خود اطلاع دهید.
- اگر انتهای سیم تیز شده و به گونه آسیب میزند: ابتدا سعی کنید سیم را خیلی آرام به سمت دندان فشار دهید تا از گونه فاصله بگیرد. اگر مشکل حل نشد، یک تکه موم ارتودنسی به اندازه نخود روی نوک تیز سیم قرار دهید.
- اگر سیم اصلی ارتودنسی شکسته یا از جای خود درآمده: اگر سیم از آخرین براکت خارج شده، سعی کنید با یک موچین (که با الکل ضدعفونی شده) سیم را به آرامی به داخل سوراخ براکت برگردانید.
- اگر کشهای ارتودنسی (الاستیک) پاره شدند: نگران نباشید، این یک اتفاق کاملاً عادی است. کافی است کش پاره شده را دور بیندازید و یک جفت کش جدید طبق دستور قبلی پزشک جایگزین کنید. همیشه یک بسته کش اضافه در کیف یا جیب خود داشته باشید.
- اگر زخم یا سوزش شدید در دهان حس میکنید: در روزهای اول ایجاد زخمهای کوچک (آفتگونه) طبیعی است. دهان خود را با آبنمک ولرم یا دهانشویههای مخصوص ارتودنسی بشویید. موم ارتودنسی روی براکتهای مزاحم، بهترین راه برای قطع تماس و التیام سریع زخم است.
مراقبت های ارتودنسی شامل چه مواردی است؟
مراقبت های بعد ارتودنسی به طور کلی در چند دسته قرار میگیرند. این دستهبندیها عبارتند از:
- مراقبت های قبل از ارتودنسی
- مراقبت های روزانه
- مراقبت های دوره ای
- مراقبت های بعد و یا در حین ارتودنسی دندان
در ادامه هر کدام از این موارد را توضیح خواهیم داد.
۱. مراقبت های قبل از ارتودنسی
مراقبت های قبل از ارتودنسی نیز برای حفظ سلامت دندانها و بهبود نتایج درمان بسیار مهم هستند. در زیر چند مورد از مراقبتهای قبل از ارتودنسی را برایتان آوردهام:
- ملاقات با متخصص ارتودنسی: قبل از شروع درمان ارتودنسی، ملاقات با متخصص ارتودنسی جهت بررسی وضعیت دندانها و ارزیابی نیازهای درمانی از جمله جرم گیری دندان قبل از ارتودنسی، پر کردن دندان، کشیدن دندان اضافه و… ضروری است.
- مراقبت از دندانها: قبل از شروع درمان ارتودنسی، باید بهداشت دهان را بهبود داده و دندانها را بهترین حالت ممکن قرار دهید. این مورد شامل تمیز کردن منظم دندانها، استفاده از مسواک و نخ دندانی مناسب و ویزیت نزد دندانپزشک برای درمان هرگونه پوسیدگی دندان است.
*روش صحیح مسواک زدن با بریس: مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نسبت به خط لثه بگیرید. ابتدا بالای براکتها، سپس پایین آنها و در نهایت روی خود براکتها را با حرکات چرخشی نرم تمیز کنید. -
ترک عادتهای نامناسب: لازم است که قبل از شروع ارتودنسی، عادت های غلط را کنار بگذارید مثل خوردن غذاهای سخت و مشابه، تحریک دندانها با زبان باید این عادتها را تا حد ممکن قبل از شروع درمان ارتودنسی کنترل کرده و تغییر دهید.
۲. مراقبت های روزانه ارتودنسی ثابت
بعد از اینکه دوره درمان را آغاز کردید، حالا مراقبت های بعد از ارتودنسی شروع میشود. در این دوران باید مواردی را که در ادامه بیان می کنیم به خوبی رعایت کنید تا دوره درمان به درستی و کامل تکمیل شود.
مراقبت های روزانه کارهایی است که شما باید هر روز و گاهی اوقات چند مرتبه در روز تکرار کنید:
- استفاده صحیح وسایل ارتودنسی: اگر از پلاک های متحرک استفاده میکنید باید حتما به میزان تعیین شده در دهان شما باشد و طبق اصولی که متخصص خواسته است، یا اگر از کش ارتودنسی استفاده می کنید، باید به خوبی مراقب آنها باشید و فقط موقع غذا، آنها را از دهان خارج کنید.
- تمیز کردن ارتودنسی با نخ و مسواک : مهمترین بخش مراقت های روزانه استفاده از مسواک بین دندانی، نخ دندان سوپرفلاس و دستگاه واتر پیک برای تمیز کردن عمیق لابهلای براکتها است.
- رعایت رژیم غذایی مناسب: مصرف غذاهای نرم و جلوگیری از خوردن غذاهای سخت از واجبات مراقبت های حین ارتودنسی است، به خصوص که باید در روزهای اول به این موارد بیشتر توجه کنید. در ارتباط با اینکه چه نوع غذاهایی مصرف کنید، پیشنهاد می کنیم به محتوای “بعد از ارتودنسی چه بخوریم” مراجعه کنید.
۳. مراقبت های دوره ای حین ارتودنسی
بعضی از موارد مراقبت از ارتودنسی شامل یک سری کارهایی است که به صورت دوره ای انجام می شود، و مهم است که به آنها توجه داشته باشید. به طور مثال:
-
- ملاقاتهای منظم با متخصص ارتودنسی: برای بررسی و تنظیم درمان ارتودنسی و بررسی پیشرفت درمان، باید با متخصص ارتودنسی خود دورههای ملاقات تعیین کنید.
- تغییر به موقع ابزارهای ارتودنسی: به توصیه متخصص ارتودنسی، وسایل و ابزار ارتودنسی را در زمانهای مناسب تغییر و تعویض کنید.
۴. مراقبت بعد ارتودنسی برای حفظ سلامت دندانها
نکات مراقبت بعد ارتودنسی برای حفظ سلامت دندانها، برای جلوگیری از پوسیدگی دندانها و بروز بیماری های لثهای اهمیت بالایی دارد. در ادامه با ما همره باشید تا ببینید چطور علاوهبر بریسها باید از سلامت دندانها در طول ارتودنسی محافظت کرد.
توجه به تغذیه در حین ارتودنسی
در مدتی که تحت درمان ارتودنسی دندان قرار دارید، باید غذاها و نوشیدنیهای سالم مصرف کرده و برای جلوگیری از پوسیدگی دندان و عوارض ارتودنسی از خوردن غذاهای قندی و نوشابههای گازدار خودداری کنید. برای جلوگیری از شکستگی بریسها میبایست غذاهای نرم مصرف کنید و از خوردن غذاها و خوراکی های زیر اجتناب کنید:
- از خوراکیهایی که نیاز به جویدن زیاد دارند پرهیز کنید یا قطعات کوچکتر آن را با دندانهای عقبی بجویید.
- از خوراکیهای ترد و سفت مثل ذرت بو داده پرهیز کنید و به جای آن از بوشار ذرت استفاده کنید.
- از خوراکیهای چسبناک مثل آدامس دوری کنید به جای آن میتوانید از آبنباتهای مکیدنی بدون قند استفاده فرمایید.
- از مصرف خوراکیهایی که نیاز به گاز زدن دارند مانند بلال، سیب، هویج پرهیز کرده و خوراکیهای نرم مانند پوره، اسموتیها و میوه پخته را جایگزین کنید.
رعایت بهداشت دهان و دندان
رعایت بهداشت ارتودنسی با روزی سه بار مسواک زدن با یک خمیردندان دارای فلوراید، استفاده از یک دهانشویه برای ارتودنسی فلورایدی و کشیدن نخ دندان با استفاده از برسهای بین دندانی مخصوص در طول درمان ارتودنسی الزامی است. در صورت عدم رعایت این موضوع دندانها دچار آسیبهای سطحی، لک و پوسیدگی میشوند.
مراقبت از بریسها
مراقبت از بریس ها بسیار مهم است و نیروهایی که به طور مداوم در هنگام جویدن به بریسها وارد میشوند میتوانند اتصال بریسها به دندانها، که با چسب ایجاد شده، را بشکنند. هر چه تعداد دفعات این شکستگیها بیشتر باشد، درمان طولانیتر خواهد شد. به طور متوسط هر شکستگی ۲ ماه به طول درمان اضافه میکند. به همین خاطر توصیه میشود که از انجام ورزش غیرمجاز در ارتودنسی پرهیز کنید.
با توجه به هزینه های درمان ارتودنسی باید در نظر داشته باشید که موفقیت درمان تا حدی به عملکرد بیمار هم بستگی دارد. رعایت همیشگی بهداشت دهان و دندان و مراقبت از بریسها باعث به دست آمدن نتیجهای عالی و کوتاه شدن زمان درمان میشود.
هزینه ارتودنسی چقدر است؟ اکثر کلینیک های ارتودنسی در مورد عوامل تاثیر گذار بر قیمت ارتودنسی صحبت میکنند اما ما تصمیم گرفتیم یک لیست کامل از هزینه ارتودنسی در تهران همراه با یک محاسبهگر آنلاین قیمت ارتودنسی دندان برای شما تهیه کنیم. برای اطلاع از نرخ ارتودنسی در سال ۱۴۰۴، به صفحه هزینه ارتودنسی مراجعه فرمایید.
کیت نگهداری از بریس را همراه خود داشته باشید
کیت مراقبت از بریس را در صورتی که پزشک توصیه کرده است همراه خود داشته باشید. کیت مراقبت از بریس بیشتر برای کودکان و آوردن آن به مدرسه بسیار مهم است، مخصوصاً برای بچههایی که به تازگی از بریس استفاده میکنند. کیت مراقبت در سختترین شرایط و اتفاقات ناشی از استفاده از بریس به آمادگی فرزند شما کمک خواهد کرد.
بطری آب همراه داشته باشید و از کم آبی بدن جلوگیری کنید
هیدراته نگهداشتن بدن برای سلامتی کلی کودک شما بسیار عالی است، اما نوشیدن مقدار زیادی آب نیز به از بین بردن ذرات غذایی از دندانها و بریسها کمک میکند. همچنین نوشیدن مقدار زیادی آب نیز میتواند به جلوگیری از نوشیدن نوشابههای گازدار و نوشیدنیهای شیرین دیگر که میتوانند دندانها را لکه دار کنند، کمک کند.
اگر فرزند شما گاهی نوشابههای گازدار یا نوشیدنیهای شیرین را مینوشد، بهتر است از یک نی برای نوشیدن استفاده کنید که تا حد امکان بتوانید این مواد را از دندانهایشان دور نگه دارید. همچنین، به آنها گوشزد کنید که پیش از فرو دادن، سودا را در دهان خود نچرخانند.
یک آینه را همیشه همراه خود داشته باشید
غذا خوردن با بریس میتواند مشکل باشد چراکه ذرات غذا به راحتی میتوانند بین دندانها و پایهها قرار بگیرند. به عنوان یک نوجوان، این مشکل میتواند نسبتاً شرم آور باشد. تصور کنید در حال صحبت کردن و لبخند زدن به همکلاسیها هستید بدون این که بدانید یک قطعه بزرگ غذا بین دندانهایتان وجود دارد و همه قادر به دیدن آن هستند.
معمولاً کسی به شما نخواهد گفت که چیزی بین دندانهایتان گیر کرده است. کودک میتواند تمام روز را بدون دانستن این که مواد غذایی بین دندانهایش گیر کرده است، سپری کند. میتوان با حمل یک آینه کوچک یا قرار دادن آینه در قفسه خود و بررسی دندانها پس از هر وعده غذایی به آسانی جلوی این مشکل را گرفت.
مراقبت های بعد از اتمام دوره ارتودنسی
مراقبتهای بعد از اتمام درمان ارتودنسی بسیار مهم هستند تا نتایج درمانی که به دست آمده است، حفظ شود. در زیر تعدادی از مراقبتهای بعد از اتمام ارتودنسی را ذکر میکنیم.
مراقبت از ارتودنسی با ریتینرها
گاهی اوقات بعد از درمان به بیماران توصیه میشود که نتیجه درمان را تثبیت کنند. برای این کار از وسایلی به نام نگهدارندهها استفاده میشود. استفاده از نگهدارندهها بسیار شایع بوده و اکثر افراد بعد از برداشتن بریسها میبایست دست کم به مدت کوتاهی از آنها استفاده کنند.
زمانی که از ریتینر ارتودنسی استفاده نمیکنید آنها را در جعبههای پلاستیکیشان قرار دهید و هر روز با آب سرد و مسواک تمیز کنید. برای این کار از خمیر دندان ارتودنسی استفاده نکنید.
استفاده منظم و دقیق از ریتینرها یا اینویزیلاین ها، پس از برداشتن ارتودنسی بسیار مهم است. ریتینرها به دندانها کمک میکنند تا در موقعیت جدید خود استحکام یابند و از حرکات نامطلوب جلوگیری کنند. توصیه میشود راهنماییهای متخصص ارتودنسی را درباره نوع و زمان استفاده از ریتینرها رعایت کنید.
مراقبت از اینویزیلاین یا ارتودنسی متحرک
ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف و متحرک جدیدترین شیوه مرتب کردن فک و دندان در عصر حاضر است. الاینرهای شفاف روی دندانها قرار میگیرند و با ظاهر کاملا نامرئی خود، هیچ تغییری در لبخند شما ایجاد نمیکنند. برای اطلاع از مدت زمان ارتودنسی با الاینرهای شفاف و بهترین متخصص ارتودنسی نامرئی تهران به صفحه راهنمای ارتودنسی نامرئی مراجعه فرمایید.
معروف ترین برند ارتودنسی نامرئی، اینویزیلاین است. اگر به “اینویزیلاین” به معنای درمان ارتودنسی با استفاده از الاینرهای شفاف اشاره میکنید، مراقبتهای زیر را پس از استفاده از اینویزیلاینرها در نظر بگیرید:
-
رعایت مراقبتهای بهداشت دهان و دندان: قبل از قرار دادن اینویزیلاین و پس از خارج کردن آن، باید دندانها را به طور منظم و صحیح تمیز کنید. استفاده از مسواک و نخ دندانی راههایی هستند که میتوانید از آنها برای رعایت بهداشت دهان و دندان استفاده کنید.
- خود پلاک اینویزیلاین را با آب گرم و با مسواک به صورت آرام شستشو دهید و گاهی اوقات از قرص های ضد باکتری موجود در داروخانه ها استفاده کنید.
- در صورت خارج کردن اینویزیلاین، آن را در محفظه مخصوص به خود قرار دهید.
سوالات متداول
در ادامه به سوالات متداول ارتودنسی و مراقبتهای حین استفاده از بریسهای ارتودنسی می پردازیم.
آیا بوسیدن با ارتودنسی امکان پذیر است؟
اکثر بیماران بزرگسال ارتودنسی میخواهند بدانند که نصب بریسها چه تاثیری بر ارتباط صمیمانه آنها با شریک عاطفیشان دارند. در این رابطه به طور مکرر با پرسشهایی از قبیل، آیا میتوان با ارتودنسی لب گرفت؟ مواجه میشویم. به دلیل تحریک پذیری بالای لثه و لب ها بهتر است هرگونه ارتباط نزدیک با ملایمت انجام شود. دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی، به طور دقیقتر به این دغدغه پاسخ میدهند:
بیماران زیادی در جلسات معاینه ارتودنسی این پرسش را مطرح میکنند که بوسیدن لبها با وجود بریس ارتودنسی آسیب زننده است؟ پاسخ این است که از نظر علمی محدودیتی وجود ندارد، اما به دلیل احتمال تحریک لثه یا لبها بهتر است با ملایمت انجام شود و در صورت احساس ناراحتی، از محافظهای ارتودنسی استفاده شود یا با متخصص ارتودنسی مشورت شود.
مراقبت های ارتودنسی در هنگام ورزش چیست؟
خود بریسها در هنگام وارد آمدن ضربه به دهان به حفظ دندانها کمک میکنند. اما بهتر است که هنگام ورزش، یک محافظ لثه نیز بپوشید. همچنین توصیه میشود در هنگام دوچرخهسواری، رولر اسکیتینگ یا اسکیت بردینگ و امثال آن و در طول هر فعالیتی که احتمال برخورد داشته یا در طول ورزشهای سریع نیز از محافظ لثه استفاده کنید.
در نهایت، مراقبتهای بعد از ارتودنسی اهمیت بسیاری دارند و نقش حیاتی در حفظ نتایج درمان و داشتن دندانهای سالم و زیبا را دارند. با رعایت مراقبتهای مناسب و ملاکهای توصیه شده در این محتوا، میتوانید از نتایج به بهترین شکل ممکن برخوردار شوید.
به یاد داشته باشید که استفاده منظم از ریتینرها، رعایت رژیم غذایی مناسب، رعایت بهداشت دهان و دندان، و ملاقاتهای دورهای با متخصص ارتودنسی از عوامل اساسی در حفظ نتایج درمان میباشند.
