اهمیت دانستن بهترین سن برای ارتودنسی زمانی آشکار می شود که فواید آن را بدانیم. البته اجازه بدهید همین ابتدای کار، خیالتان را راحت کنیم؛ ارتودنسی در هر سنی امکان پذیر است! با این وجود، به دلیل اهمیت بسیار بالای سلامت دهان و دندان، بهتر است با سن ارتودنسی آشنا شوید.
سوال مشترک بسیاری از والدین این است که سن مناسب ارتودنسی جهت مراجعه به متخصص ارتودنسی چه زمانی است؟ بهترین زمان برای اینکه کودک تحت اولین معاینه ارتودنسی قرار بگیرد، ۷ سالگی است. اما درمان ارتودنسی ممکن است در این سن شروع نشود. برای اطلاع از بهترین سن برای شروع ارتودنسی با ما همراه باشید.
سن ارتودنسی دندان برای اولین معاینه (چرا ۷ سالگی؟)
بر اساس نظر انجمن ارتودنتیستهای آمریکا (AAO)، می توان ۷ سالگی را زمان مناسبی برای معاینه ی اولیه ی ارتودنسی در نظر گرفت. احتمال دارد در این سن نتوان اقدامات درمانی لازم را جهت اصلاح طرح لبخند انجام داد، اما مراجعه به ارتودنتیست در این سن، کمک می کند تا ناهنجاری های احتمالی دهان و دندان مشخص شوند.
گاهی در حین از دست دادن دندانهای شیری باید طبق نظر ارتودنتیست، فضای کافی برای رویش دندان های دائمی حفظ شود و به همین خاطر ارتودنسی دندان شیری در سنین رشد کودک انجام میشود.
تا چه سنی میتوان ارتودنسی دندان انجام داد؟
برخلاف باور عموم، ارتودنسی هیچ سقف سنی مشخصی ندارد. تا زمانی که لثههای شما سالم و استخوان فک مستحکم باشد، امکان ارتودنسی در ۵۰ سالگی یا حتی ۶۰ سالگی دندانهای خود را ردیف کنید.
تفاوت اصلی در این است که تمرکز ارتودنسی در سنین بالا، به دلیل توقف رشد فک، صرفاً روی جابهجایی دندانهاست و طول دوره درمان ممکن است کمی بیشتر از نوجوانان باشد.
سن ارتودنسی دندان بر اساس نوع ناهنجاری (فکی یا دندانی)
تشخیص نوع مشکل، تعیینکننده اصلی زمان شروع درمان است. به طور کلی ناهنجاریها به دو دسته تقسیم میشوند:
- ناهنجاریهای فکی: اگر فک بالا یا پایین جلوتر یا عقبتر از حد نرمال باشد، درمان باید پیش از بلوغ (۸ تا ۱۰ سالگی) آغاز شود. در این سن استخوانها انعطافپذیر هستند و میتوان بدون جراحی، رشد فک را هدایت کرد.
- ناهنجاریهای دندانی: اگر فکها در موقعیت درستی هستند و فقط دندانها کج یا شلوغاند، بهترین زمان شروع درمان ۱۲ تا ۱۵ سالگی است؛ یعنی زمانی که دندانهای شیری کاملاً ریخته و دندانهای دائمی جایگزین شدهاند.
در ویدیو زیر، بهترین سن ارتودنسی را از زبان دکتر خدیوی بشنوید:
۳ عامل حیاتی که سن ارتودنسی دندان شما را تعیین میکنند
متخصص برای انتخاب زمان دقیق شروع ارتودنسی، این سه فاکتور را ارزیابی میکند:
- تکامل ریشه دندانها: حرکت دادن دندان باید زمانی انجام شود که حداقل دو ـ سوم ریشه دندان تشکیل شده باشد.
- پتانسیل رشد باقیمانده: در ناهنجاریهای اسکلتی، متخصص باید از جهش رشد دوران بلوغ برای جابهجایی فک استفاده کند.
- سلامت بافت نگهدارنده: در سنین بالا، تراکم استخوان و سلامت لثه تعیین میکند که آیا دندانها تحمل فشار براکت را دارند یا خیر.
در نهایت زمان مناسب برای شروع ارتودنسی کودکان و نوجوانان پس از معاینه دقیق توسط متخصص ارتودنسی تعیین میشود.
عوارض تأخیر در شروع ارتودنسی دندان چیست؟
نادیده گرفتن زمان طلایی شروع ارتودنسی، میتواند مشکلات زیر را به همراه داشته باشد:
- نیاز به جراحی فک: ناهنجاریهایی که در کودکی با یک پلاک ساده حل میشدند، در بزرگسالی فقط با جراحیهای سنگین و گرانقیمت اصلاح میشوند.
- پوسیدگی و بیماری لثه: دندانهای شلوغ به سختی تمیز میشوند و تأخیر در ردیف کردن آنها منجر به خرابی زودهنگام دندانهای دائمی میشود.
- سایش دندانها: قرارگیری نادرست دندانها روی هم باعث از بین رفتن مینای دندان در سنین جوانی میشود.
ناهنجاری که ممکن است تنها با پلاکهای ارتودنسی متحرک در کودکی یا چند ماه بریس ثابت در نوجوانی درمان شود، در سنین بزرگسالی تبدیل به یک پروسه پیچیده و طولانیتر میگردد.
چرا نباید سن طلایی ارتودنسی را از دست داد؟
شروع درمان در زمان درست، مزایای زیر را به همراه دارد:
- کاهش طول درمان: دندانها در سنین رشد سریعتر و راحتتر حرکت میکنند.
- کاهش هزینهها: پیشگیری از جراحی و درمانهای پیچیده در آینده، هزینه ارتودنسی در سن طلایی را کاهش میدهد.
- حفاظت از دندانهای دائمی: جلوگیری از سایش و شکستگی دندانهای بیرونزده.
- ثبات نتیجه: نتایج درمانی که در سن رشد انجام میشود، ماندگاری بسیار بالاتری دارد.
از دست دادن سن طلایی ارتودنسی به معنای پروسه درمان طولانیتر و پیچیدهتر است. بنابراین درست است که ارتودنسی سقف سنی ندارد اما بهتر است هرچه زودتر برای شروع درمان اقدام فرمایید.
سوالات متداول
در ادامه به پرسش های پرتکرار شما در مورد ارتودنسی در چه سنی مناسب است، پاسخ میدهیم.
بهترین سن برای ارتودنسی چه سنی است؟
برای پاسخ به این سوال، باید ابتدا نوع مشکل را در بیمار مشخص کرد:
- اگر مشکل ناهنجاری فکی وجود داشته باشد: برای دختران از ۸ و پسران از ۹ سالگی، باید درمان را آغاز کرد.
- اگر مشکل ناهنجاری فکی وجود نداشته باشد: ۱۰ تا ۱۲ سالگی می تواند بهترین سن برای ارتودنسی باشد.
آیا فقط در سن رشد می توان از ارتودنسی بهره گرفت؟
بهترین سن برای ارتودنسی در دوران بلوغ است. اما در صورت سالم بودن لثه و استخوان فک، می توان از این درمان در سنین دیگر هم استفاده کرد.
چرا در درمان ناهنجاری فکی سن بسیار مهم است؟
این ناهنجاری که از کودکی قابل تشخیص است، می تواند در همان زمان با شیوه های ساده ای درمان شود. اما اگر این مسئله به تعویق بیفتد، باید با درمان هایی مثل جراحی آن را مداوا کرد. به همین علت، در نظر گرفتن سن در درمان این عارضه اهمیت بسیار زیادی دارد.
مشاوره سن مناسب برای شروع ارتودنسی با دکتر خدیوی
تعیین دقیق سن ارتودنسی دندان برای هر فرد متفاوت است و به وضعیت سلامت لثه و تراکم استخوان فک بستگی دارد. دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی، با بررسی تخصصی الگوی رشد دندانهای فرزند شما، بهترین سن برای ارتودنسی را تعیین میکنند تا با کوتاهترین طول دوره، بهترین نتیجه حاصل شود.
برای دریافت مشاوره ارتودنسی رایگان در زمینه بهترین سن ارتودنسی خود یا فرزندتان، همین حالا نوبت خود را در یکی از کلینیکهای میرداماد، تهرانپارس یا نواب، رزرو نمایید.
