بهترین سن ارتودنسی؛ زمان مناسب معاینه و شروع درمان در هر سن

بهترین سن ارتودنسی به نوع مشکل بستگی دارد: اولین معاینه در ۷ سالگی، درمان ناهنجاری‌های فکی در ۸ تا ۱۰ سالگی (دختران حدود ۸ و پسران حدود ۹ سالگی) و درمان کجی و شلوغی دندان‌ها در ۱۲ تا ۱۵ سالگی. ارتودنسی سقف سنی ندارد و بزرگسالان هم می‌توانند درمان شوند.

سوال مشترک بسیاری از والدین این است که سن مناسب ارتودنسی جهت مراجعه به متخصص ارتودنسی چه زمانی است؟ بهترین زمان برای اینکه کودک تحت اولین معاینه ارتودنسی قرار بگیرد، ۷ سالگی است، اما درمان ممکن است در این سن شروع نشود. در ادامه بهترین سن ارتودنسی را برای کودکان، دختران و پسران، نوجوانان و بزرگسالان بررسی می‌کنیم.

جدول بهترین سن ارتودنسی (خلاصه)

فرزندتان در سن معاینه است؟ وقت مشاوره بگیرید:

ارتودنسی کودکان از چه سنی شروع می‌شود؟ (معاینه در ۷ سالگی)

بر اساس نظر انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا (AAO)، می توان ۷ سالگی را زمان مناسبی برای معاینه ی اولیه ی ارتودنسی در نظر گرفت. احتمال دارد در این سن نتوان اقدامات درمانی لازم را جهت اصلاح طرح لبخند انجام داد، اما مراجعه به ارتودنتیست در این سن، کمک می کند تا ناهنجاری های احتمالی دهان و دندان مشخص شوند.

گاهی در حین از دست دادن دندان‌های شیری باید طبق نظر ارتودنتیست، فضای کافی برای رویش دندان های دائمی حفظ شود و به همین خاطر ارتودنسی دندان شیری در سنین رشد کودک انجام می‌شود.

سن ارتودنسی دندان بر اساس نوع ناهنجاری (فکی یا دندانی)

تشخیص نوع مشکل، تعیین‌کننده اصلی زمان شروع درمان است. به طور کلی ناهنجاری‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• ناهنجاری‌های فکی: اگر فک بالا یا پایین جلوتر یا عقب‌تر از حد نرمال باشد، درمان باید پیش از بلوغ (۸ تا ۱۰ سالگی) آغاز شود. در این سن استخوان‌ها انعطاف‌پذیر هستند و می‌توان بدون جراحی، رشد فک را هدایت کرد.
• ناهنجاری‌های دندانی: اگر فک‌ها در موقعیت درستی هستند و فقط دندان‌ها کج یا شلوغ‌اند، بهترین زمان شروع درمان ۱۲ تا ۱۵ سالگی است؛ یعنی زمانی که دندان‌های شیری کاملاً ریخته و دندان‌های دائمی جایگزین شده‌اند.

در ویدیو زیر، بهترین سن ارتودنسی را از زبان دکتر خدیوی بشنوید:

بهترین سن ارتودنسی برای دختران و پسران

اگر ناهنجاری فکی وجود داشته باشد، درمان برای دختران از حدود ۸ سالگی و برای پسران از حدود ۹ سالگی آغاز می‌شود؛ چون جهش رشد دختران معمولاً زودتر شروع می‌شود و متخصص از همین دوره رشد برای هدایت فک استفاده می‌کند.

اگر مشکل فقط در دندان‌ها باشد و ناهنجاری فکی وجود نداشته باشد، بهترین سن ارتودنسی برای دختران و پسران یکسان و حدود ۱۲ تا ۱۵ سالگی است.

ارتودنسی در نوجوانی (۱۳ تا ۱۸ سالگی)

در ۱۳ و ۱۵ سالگی معمولاً همه دندان‌های دائمی رویش پیدا کرده‌اند و این سن برای ردیف کردن دندان‌های کج یا شلوغ زمان مناسبی است. نوجوانان می‌توانند از ارتودنسی ثابت یا ارتودنسی شفاف برای نوجوانان استفاده کنند.

در ۱۸ سالگی رشد فک رو به پایان است؛ بنابراین درمان بیشتر روی جابه‌جایی دندان‌ها متمرکز می‌شود و برای ناهنجاری‌های شدید فکی ممکن است روش‌های دیگری لازم باشد. نوع درمان مناسب پس از معاینه مشخص می‌شود.

سن مناسب ارتودنسی بزرگسالان؛ بعد از ۳۰، ۴۰ و ۵۰ سالگی

برخلاف باور عموم، ارتودنسی هیچ سقف سنی مشخصی ندارد. تا زمانی که لثه‌های شما سالم و استخوان فک مستحکم باشد، می‌توانید بعد از ۳۰ و ۴۰ سالگی یا حتی با ارتودنسی در ۵۰ سالگی و ۶۰ سالگی دندان‌های خود را ردیف کنید. بهترین سن برای ارتودنسی دوران بلوغ است، اما در صورت سالم بودن لثه و استخوان فک، این درمان در سنین دیگر هم انجام می‌شود.

تفاوت اصلی در این است که تمرکز ارتودنسی در سنین بالا، به دلیل توقف رشد فک، صرفاً روی جابه‌جایی دندان‌هاست و طول دوره درمان ممکن است کمی بیشتر از نوجوانان باشد. برای بزرگسالانی که نمی‌خواهند براکت دیده شود، ارتودنسی شفاف گزینهٔ رایج است. اطلاعات کامل‌تر را در مقاله‌های ارتودنسی بزرگسالان و ارتودنسی بعد از ۳۰ سالگی بخوانید.

۳ عامل حیاتی که سن ارتودنسی دندان شما را تعیین می‌کنند

متخصص برای انتخاب زمان دقیق شروع ارتودنسی، این سه فاکتور را ارزیابی می‌کند:

1. تکامل ریشه دندان‌ها: حرکت دادن دندان باید زمانی انجام شود که حداقل دو ـ سوم ریشه دندان تشکیل شده باشد.
2. پتانسیل رشد باقی‌مانده: در ناهنجاری‌های اسکلتی، متخصص باید از جهش رشد دوران بلوغ برای جابه‌جایی فک استفاده کند.
3. سلامت بافت نگهدارنده: در سنین بالا، تراکم استخوان و سلامت لثه تعیین می‌کند که آیا دندان‌ها تحمل فشار براکت را دارند یا خیر.

در نهایت زمان مناسب برای شروع ارتودنسی کودکان و نوجوانان پس از معاینه دقیق توسط متخصص ارتودنسی تعیین می‌شود.

اگر سن طلایی ارتودنسی را از دست بدهیم چه می‌شود؟

نادیده گرفتن زمان طلایی شروع ارتودنسی، می‌تواند مشکلات زیر را به همراه داشته باشد:

• نیاز به جراحی فک: ناهنجاری‌هایی که در کودکی با یک پلاک ساده حل می‌شدند، در بزرگسالی فقط با جراحی‌های سنگین و گران‌قیمت اصلاح می‌شوند.
• پوسیدگی و بیماری لثه: دندان‌های شلوغ به سختی تمیز می‌شوند و تأخیر در ردیف کردن آن‌ها منجر به خرابی زودهنگام دندان‌های دائمی می‌شود.
• سایش دندان‌ها: قرارگیری نادرست دندان‌ها روی هم باعث از بین رفتن مینای دندان در سنین جوانی می‌شود.

در مقابل، شروع درمان در زمان درست این مزایا را دارد:

• کاهش طول درمان: دندان‌ها در سنین رشد سریع‌تر و راحت‌تر حرکت می‌کنند.
• کاهش هزینه‌ها: پیشگیری از جراحی و درمان‌های پیچیده در آینده، هزینه ارتودنسی در سن طلایی را کاهش می‌دهد.
• حفاظت از دندان‌های دائمی: جلوگیری از سایش و شکستگی دندان‌های بیرون‌زده.
• ثبات نتیجه: نتایج درمانی که در سن رشد انجام می‌شود، ماندگاری بسیار بالاتری دارد.

قیمت ارتودنسی برای کودک و بزرگسال یکسان است و می‌توانید هزینه را به‌صورت قسطی (۱۰ قسط بدون بهره) پرداخت کنید. ارتودنسی سقف سنی ندارد، اما بهتر است هرچه زودتر برای معاینه اقدام کنید.

سوالات متداول

بهترین سن برای ارتودنسی چه سنی است؟

برای پاسخ به این سوال، باید ابتدا نوع مشکل را در بیمار مشخص کرد:

• اگر مشکل ناهنجاری فکی وجود داشته باشد: برای دختران از ۸ و پسران از ۹ سالگی، باید درمان را آغاز کرد.
• اگر مشکل ناهنجاری فکی وجود نداشته باشد: ۱۲ تا ۱۵ سالگی می تواند بهترین سن برای ارتودنسی باشد.

آیا فقط در سن رشد می توان از ارتودنسی بهره گرفت؟

بهترین سن برای ارتودنسی در دوران بلوغ است. اما در صورت سالم بودن لثه و استخوان فک، می توان از این درمان در سنین دیگر هم استفاده کرد.

چرا در درمان ناهنجاری فکی سن بسیار مهم است؟

این ناهنجاری که از کودکی قابل تشخیص است، می تواند در همان زمان با شیوه های ساده ای درمان شود. اما اگر این مسئله به تعویق بیفتد، باید با درمان هایی مثل جراحی آن را مداوا کرد. به همین علت، در نظر گرفتن سن در درمان این عارضه اهمیت بسیار زیادی دارد.

مشاوره سن مناسب برای شروع ارتودنسی با دکتر خدیوی

تعیین دقیق سن ارتودنسی دندان برای هر فرد متفاوت است و به وضعیت سلامت لثه و تراکم استخوان فک بستگی دارد. دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی کودکان و بزرگسالان در تهران، با بررسی تخصصی الگوی رشد دندان‌های فرزند شما، بهترین سن برای ارتودنسی را تعیین می‌کنند تا با کوتاه‌ترین طول دوره، بهترین نتیجه حاصل شود.

برای دریافت مشاوره ارتودنسی رایگان برای خود یا فرزندتان، نوبت خود را در یکی از کلینیک‌های میرداماد، تهرانپارس یا نواب رزرو کنید:

مطالب مرتبط

ارتودنسی بزرگسالان؛ بررسی مزایا، انواع و هزینه ارتودنسی در بزرگسالان ارتودنسی لینگوال چیست؟ (راهنمای کامل) راهنمای جامع ارتودنسی دندان؛ از انواع روش‌ها تا هزینه و مراحل درمان مراقبت های ارتودنسی دندان؛ راهنمای جامع بهداشت و تغذیه مدت زمان ارتودنسی چقدر است؟ جدول زمانبندی ارتودنسی دندان کج جلو را چگونه صاف کنیم؟ (مقایسه ۶ راهکار واقعی)