عقب بودن فک بالا یعنی فک بالا نسبت به فک پایین رشد کمتری داشته و عقب‌تر از آن قرار گرفته است. این مشکل تناسب چهره را به هم می‌زند و در بیشتر موارد با معاینه متخصص ارتودنسی قابل تشخیص و درمان است.
در این مطلب علت، روش تشخیص، درمان بدون جراحی، زمان نیاز به جراحی، بهترین سن درمان و هزینه آن را توضیح می‌دهیم.
عقب بودن فک بالا به چه دلیل ایجاد می‌شود؟
در عقب رفتگی فک بالا، دو فک به یک اندازه رشد نکرده‌اند و فک بالا رشد کمتری داشته است. این وضعیت می‌تواند باعث کراس بایت دندان در دندان‌های جلو شود یا همراه با آن دیده شود. این مشکل در اکثر مواقع به دلایل ژنتیکی و وراثت به وجود می‌آید، اما در موارد نادر، وارد شدن ضربه به فک بالا هم می‌تواند عامل ایجاد آن باشد.
علاوه بر این، گاهی استفاده بیش از حد از شیشه شیر و پستانک یا مکیدن انگشت در کودکی هم ممکن است در عقب بودن فک بالا نقش داشته باشد.
عقب رفتگی فک بالا چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟
اولین اثر این مشکل، به هم خوردن تناسب چهره است که می‌تواند روی اعتماد به نفس فرد اثر بگذارد. علاوه بر این، ممکن است مشکلات زیر هم دیده شود:
- مشکل در جویدن و بلعیدن غذا
- مشکل در تکلم و ادای درست برخی واژه‌ها
نحوه تشخیص عقب بودن فک بالا
برخی افراد عقب رفتگی فک بالا را با جلو بودن فک پایین اشتباه می‌گیرند؛ یعنی تصور می‌کنند فک بالا در جای درستی است و فک پایین جلوتر از حالت عادی قرار دارد. تشخیص اینکه کدام فک از موقعیت طبیعی خود خارج شده، به معاینه پزشک متخصص نیاز دارد.
متخصص ارتودنسی با بررسی وضعیت کلی فک و دندان‌ها مشخص می‌کند مشکل از فک بالا است یا فک پایین و بر همین اساس روش درمان مناسب را انتخاب می‌کند.
درمان عقب بودن فک بالا بدون جراحی؛ چه کسانی کاندید هستند؟
کودکان و نوجوانانی که فکشان هنوز در حال رشد است، بهترین کاندید درمان بدون جراحی هستند. در این سن می‌توان با فیس ماسک یا دستگاه‌های ارتودنسی رشد فک بالا را به سمت جلو هدایت کرد. در بزرگسالانی که رشد فکشان کامل شده و مشکل شدید است، معمولاً جراحی لازم می‌شود.
پزشک بعد از معاینه و بررسی شرایط بیمار، روش مناسب را پیشنهاد می‌دهد. مهم‌ترین روش‌های درمان بدون جراحی در ادامه آمده است.
ارزیابی رشد فک کودک در ویزیت مشاوره کاملاً رایگان
فرم درخواست مشاوره رایگان ارتودنسی
درمان عقب بودن فک بالا با فیس ماسک
یکی از روش‌های درمان این مشکل بدون جراحی، استفاده از فیس ماسک است. این وسیله برای کودکانی توصیه می‌شود که فکشان هنوز به طور کامل رشد نکرده است؛ معمولاً بین ۷ تا ۱۰ سالگی. در برخی موارد، فیس ماسک برای بزرگسالان هم استفاده می‌شود.
فیس ماسک باید طبق دستور پزشک (معمولاً حداقل ۱۴ ساعت در روز) روی صورت قرار بگیرد تا رشد فک بالا را به سمت جلو هدایت کند. این وسیله مثل یک تکیه‌گاه برای کش ارتودنسی عمل می‌کند؛ یعنی فیس ماسک و کش به کمک هم فک بالا را به سمت جلو می‌کشند.
دستگاه فانکشنال و هایراکس
در کودکان و نوجوانان، برای درمان عقب بودن فک بالا با ارتودنسی دندان از دستگاه‌های متحرک هم استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها که در گروه ارتودنسی فانکشنال قرار می‌گیرند، فک بالا را به سمت جلو هدایت می‌کنند تا در موقعیت مناسب قرار بگیرد.
هایراکس نوعی دستگاه وسیع کننده فک است که در صورت تشخیص پزشک، برای باز کردن عرض فک بالا به کار می‌رود. انتخاب بین این دستگاه‌ها و فیس ماسک به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
ارتودنسی ثابت (جبرانی، برای موارد خفیف)
بعد از اینکه مشکل عقب بودن فک بالا و مال اکلوژن دو فک اصلاح شد، دندان‌ها با بریس ارتودنسی دائمی و سیم‌های مخصوص مرتب می‌شوند. در موارد خفیف، ممکن است پزشک ارتودنسی ثابت را به‌عنوان درمان جبرانی و بدون جراحی پیشنهاد دهد. مراحل این درمان را در مطلب ارتودنسی فک بالا و هزینه آن را در تعرفه ارتودنسی ۱۴۰۵ ببینید.
جراحی فک بالا عقب رفته؛ چه زمانی لازم است؟
اگر پزشک تشخیص دهد که روش‌های قبلی نمی‌توانند این مشکل را درمان کنند، درمان عقب بودن فک بالا با جراحی را پیشنهاد می‌دهد. این نوع درمان معمولاً زمانی تجویز می‌شود که رشد فک بالا کامل شده و بیمار از سن بلوغ گذشته باشد.
در این روش، با جراحی استخوان فک بالا را به سمت جلو می‌آورند. بعد از جراحی و قرار گرفتن هر دو فک در موقعیت درست، ممکن است برای مرتب کردن دندان‌ها به ارتودنسی نیاز باشد.
اگر مشکل شما برعکس است و فک یا دندان‌های بالا جلوتر از حد طبیعی قرار دارند، مطلب اورجت دندان را بخوانید.
بهترین سن درمان عقب بودن فک بالا در کودکان
استخوان فک در کودکان هنوز در حال رشد است؛ به همین دلیل راحت‌تر می‌توان رشد فک بالا را به سمت جلو تحریک کرد و روش‌های غیرجراحی نتیجه بهتری دارند. معمولاً سنین ۷ تا ۱۰ سالگی بهترین زمان برای رفع این مشکل به شمار می‌رود.
هرچه سن بیمار کمتر باشد، درمان سریع‌تر انجام می‌شود. در سنین بالاتر، به‌ویژه در موارد شدید، اغلب جراحی لازم است.
اگر کودک شما با چنین مشکلی مواجه است، هرچه زودتر او را به متخصص ارتودنسی نشان دهید. برای ارتودنسی کودکان در تهرانپارس یا مطب نواب می‌توانید وقت مشاوره بگیرید.
هزینه درمان عقب بودن فک بالا
هزینه درمان این مشکل به عوامل زیر بستگی دارد:
- شدت مشکل
- روش درمان
- سن بیمار
هزینه ارتودنسی ثابت فلزی برای دو فک ۱۴۰ میلیون تومان و برای یک فک ۸۰ میلیون تومان است و قیمت برای کودک و بزرگسال یکسان است. هزینه فیس ماسک، دستگاه‌های فانکشنال و هایراکس و همچنین جراحی، بعد از معاینه مشخص می‌شود.
۲۵ تا ۳۰ درصد هزینه به‌صورت پیش‌پرداخت و مابقی در ۱۰ قسط بدون سود و بدون چک و ضامن پرداخت می‌شود. شرایط کامل را در صفحه پرداخت قسطی ارتودنسی ببینید.
سؤالات متداول
آیا عقب بودن فک بالا درمان خانگی دارد؟
خیر. عقب بودن فک بالا یک مشکل اسکلتی است و اکلوژن دندان را به هم می‌زند؛ پس تشخیص و درمان آن فقط با پزشک متخصص است. روش‌هایی که به‌عنوان درمان خانگی تبلیغ می‌شوند ممکن است وضعیت فک و دندان را بدتر کنند.
آیا عقب بودن فک بالا در بزرگسالان بدون جراحی درمان می‌شود؟
در موارد شدید، معمولاً جراحی لازم است. در موارد خفیف، ممکن است ارتودنسی ثابت جبرانی کافی باشد. تصمیم نهایی بعد از معاینه گرفته می‌شود.
اگر شما یا فرزندتان با عقب بودن فک بالا مواجه هستید، فرم زیر را پر کنید تا برای مشاوره با متخصص ارتودنسی در تهران با شما تماس بگیریم.
