دندان خرگوشی (در زبان محاوره «دندون خرگوشی») یعنی دندان‌های جلوی فک بالا بیش از حد جلوتر از دندان‌های پایین قرار گرفته‌اند. علت اصلی آن معمولاً ژنتیک و عادت‌های دوران کودکی است. اصلاح واقعی آن با ارتودنسی انجام میشود؛ کامپوزیت و لمینت فقط ظاهر لبهٔ دندان را تغییر می‌دهند و جای دندان یا فک را درست نمی‌کنند. ویزیت مشاوره در مطب دکتر خدیوی رایگان است.
در این مطلب می‌گوییم دندان خرگوشی چیست، چرا ایجاد میشود، آیا بدون ارتودنسی اصلاح میشود و هزینه و مدت درمان آن چقدر است.
دندان خرگوشی چیست و چه عوارضی دارد؟
دندان‌های خرگوشی یا Buck Teeth نوعی مال اکلوژن دندان به شمار می‌روند. حالت این دندان‌ها بدین صورت است که دندان‌های بخش جلوی فک بالا در مقایسه با فک پایین حدود ۲ الی ۳ میلی‌متر و یا بیشتر جلوتر بوده و حالت بیرون‌زدگی دارند. این حالت از نظر درمانی هم‌خانوادهٔ جلو بودن دندان‌های بالا (اورجت) است.
این حالت دندان‌ها می‌تواند روی زیبایی لبخند فرد تأثیر منفی بگذارد. علاوه بر موضوع زیبایی، درمان نکردن این مشکل می‌تواند موجب بروز مشکلات جدی‌تر شود. برخی از این مشکلات عبارتند از:
- آسیب جدی به دیگر دندان‌ها
- زمینه ایجاد بیماری‌های مربوط به لثه
- ایجاد سردرد‌های شدید
- بروز اختلالات گفتاری
- ایجاد مشکلات تنفسی
علت به وجود آمدن دندان خرگوشی
اصلی‌ترین دلیل ایجاد دندان‌های خرگوشی، ژنتیک است. بسیاری از افراد در زمان تولد دارای فک پایین کوچک‌تری هستند و طول فک آن‌ها از حالت طبیعی کوچک‌تر است. این مشکل موجب میشود دندان‌های جلویی فک بالا حالت بیرون‌زدگی به خود بگیرند و می‌توان آن را در سایر افراد خانواده نظیر والدین، برادر و خواهر هم مشاهده کرد. علاوه بر ژنتیک، عوامل زیر هم در ایجاد یا تشدید دندان خرگوشی نقش دارند.
مکیدن انگشت یا پستانک
یکی از عادت‌هایی که در بسیاری از کودکان دیده میشود، مکیدن انگشت در کودکان یا مکیدن طولانی پستانک است. اگر این عادت تا زمانی که دندان‌های دائمی در حال رشد هستند ادامه پیدا کند، دندان‌های دائمی جلو حالتی غیر طبیعی به خود می‌گیرند و در نهایت دندان‌های خرگوشی به وجود می‌آیند. اگر مکیدن انگشت یا پستانک بعد از ۵ سالگی هم ادامه پیدا کند، نیاز به مداخله دارد و بهتر است کودک به متخصص ارتودنسی نشان داده شود.
فشار زیاد زبان به پشت دندان‌ها
فشار زیاد به پشت دندان‌ها معمولاً باعث ایجاد اپن بایت خواهد شد، اما در شرایطی می‌تواند در ایجاد دندان‌های خرگوشی نیز تأثیر داشته باشد. بسیاری از کودکان این عادت را دارند و مدام از پشت به دندان‌های خود فشار وارد می‌کنند. این کار در طولانی مدت موجب تغییر حالت دندان‌ها خواهد شد.
شلوغی زیاد یا فاصله نامنظم دندان‌ها
اگر به عکس‌های قبل و بعد ارتودنسی دندان توجه کنید، متوجه می‌شوید که دندان‌های طبیعی برخی از افراد یا از هم فاصله زیادی دارند و یا بیش از حد شلوغ هستند. این امر موجب میشود دندان‌ها با گذشت زمان حالت طبیعی خود را از دست بدهند و جابجا شوند. منظور از شلوغی بیش از حد دندان‌ها حالتی است که فرد دندان‌های نهفته یا اضافی داشته باشد.
آیا دندان خرگوشی بدون ارتودنسی اصلاح میشود؟
پاسخ کوتاه: معمولاً نه. کامپوزیت و لمینت فقط ظاهر لبه و سطح دندان را تغییر می‌دهند و جای دندان یا فک را درست نمی‌کنند. این دو روش فقط برای جلوزدگی خیلی خفیف که بیشتر به شکل و اندازهٔ دندان مربوط است مناسب‌اند. تمرین‌ها و روش‌های خانگی هم روی جای دندان اثری ندارند. انتخاب روش به شدت مشکل و شرایط هر فرد بستگی دارد و باید پس از معاینه تعیین شود.
لمینت
لمینت شکل و اندازهٔ دندان‌ها را تغییر می‌دهد و بیشتر برای دندان‌هایی مناسب است که تقریباً هم‌تراز هستند. روکش‌هایی که در این روش روی دندان‌ها قرار می‌گیرند بسیار نازک‌اند، اما بیرون‌زدگی ناشی از جای دندان یا فک را از بین نمی‌برند.
کامپوزیت
در کامپوزیت دندان پزشک با مواد هم‌رنگ دندان، سطح و لبهٔ دندان را بازسازی می‌کند. این روش هم فقط ظاهر دندان را تغییر می‌دهد و برای جلوزدگی واقعی دندان‌ها جایگزین ارتودنسی نیست. برای آشنایی با هزینهٔ آن، مقالهٔ قیمت کامپوزیت دندان را ببینید.
اصلاح دندان خرگوشی با ارتودنسی (ثابت، متحرک، شفاف)
رایج‌ترین روش رفع دندان‌های خرگوشی ارتودنسی است. در ارتودنسی با فشار ملایم و کنترل‌شده، دندان‌ها به جای درست خود منتقل می‌شوند. متخصص ارتودنسی با توجه به سن، شدت مشکل و اینکه مشکل از دندان است یا از فک، نوع درمان را انتخاب می‌کند.
کودکان و نوجوانان: پلاک متحرک یا فانکشنال
در کودکانی که فکشان در حال رشد است، معمولاً از ارتودنسی متحرک یا ارتودنسی فانکشنال استفاده میشود تا رشد فک هدایت شود. دستگاه متحرک را خود فرد می‌تواند برای مسواک زدن و استفاده از نخ دندان خارج کند و دوباره در دهان بگذارد.
بزرگسالان: ارتودنسی ثابت یا الاینر
در بزرگسالان و موارد شدیدتر از ارتودنسی ثابت استفاده میشود؛ براکت‌ها روی دندان‌ها قرار می‌گیرند و سیم‌ها از بین آن‌ها عبور می‌کنند تا دندان‌های جلو به جای درست برگردند. برای جلوزدگی خفیف‌تر، ارتودنسی نامرئی برای جلوزدگی خفیف (الاینر شفاف) هم گزینهٔ مناسبی است.
مراحل درمان
ابتدا متخصص شما را معاینه می‌کند و بر اساس عکس رادیوگرافی و اسکن دندان‌ها برنامهٔ درمان را می‌چیند. سپس دستگاه نصب میشود و جلسات تنظیم حدوداً هر ۴ تا ۶ هفته یک بار انجام میشود. بعد از پایان درمان هم برای حفظ نتیجه از ریتینر استفاده میشود.
فرم درخواست مشاوره رایگان ارتودنسی
جراحی؛ فقط وقتی مشکل از فک است
اگر علت دندان خرگوشی اندازه یا موقعیت فک باشد و فک دیگر در حال رشد نباشد، ممکن است متخصص جراحی ارتودنسی را در کنار ارتودنسی پیشنهاد کند. این روش فقط برای بیرون‌زدگی‌های شدید و پس از معاینه و بررسی عکس‌ها توصیه میشود.
هزینهٔ اصلاح دندان خرگوشی با ارتودنسی ۱۴۰۵
هزینهٔ درمان به نوع ارتودنسی و تعداد فک بستگی دارد. قیمت‌های ۱۴۰۵ مطب دکتر خدیوی:
| نوع درمان | یک فک | دو فک |
|---|---|---|
| ارتودنسی ثابت فلزی | ۸۰ میلیون تومان | ۱۴۰ میلیون تومان |
| ارتودنسی شفاف (الاینر) | ۱۴۰ میلیون تومان | ۲۶۰ میلیون تومان |
| ارتودنسی متحرک فانکشنال | از ۸۵ میلیون تومان | |
همهٔ درمان‌ها با ۲۵ تا ۳۰٪ پیش‌پرداخت و ۱۰ قسط بی‌بهره، بدون چک و ضامن قابل پرداخت‌اند (ارتودنسی قسطی). جدول کامل را در هزینه ارتودنسی ببینید. دکتر خدیوی در سه شعبهٔ میرداماد، نواب و تهرانپارس با رزرو وقت قبلی بیماران را می‌پذیرند و ویزیت مشاوره رایگان است.
فرم درخواست مشاوره رایگان ارتودنسی
اصلاح دندان خرگوشی با ارتودنسی چقدر طول می‌کشد؟
مدت درمان با ارتودنسی ثابت معمولاً ۱۸ تا ۲۴ ماه و با ارتودنسی نامرئی ۱۲ تا ۱۸ ماه است و به شدت جلوزدگی و همکاری بیمار بستگی دارد. جزئیات بیشتر را در مدت زمان ارتودنسی بخوانید.
دندان خرگوشی یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد با این مشکل مواجه هستند. عوامل مختلفی می‌تواند در به وجود آمدن آن تأثیر داشته باشد و روش‌های مختلفی برای رفع آن وجود دارد که پزشک پس از معاینه یکی از آن‌ها را پیشنهاد می‌کند. اگر به عکس‌های قبل و بعد ارتودنسی دندان خرگوشی دقت کنید، متوجه می‌شوید که ارتودنسی تا چه حد می‌تواند این مشکل را برطرف کند.
