وقتی صحبت از سلامت دندانهای کودکان میشود، زمانبندی نقش مهمی در موفقیت درمان دارد. بعضی از مشکلات فکی و دندانی اگر در سن مناسب تشخیص داده نشوند، بعدها به درمان پیچیدهتر و طولانیتر نیاز پیدا میکنند. ارتودنسی دو مرحله ای یا ارتودنسی دو فاز، روشی است که با بهرهگیری از رشد طبیعی کودک، مشکلات را در بهترین زمان ممکن اصلاح میکند.
این روش فقط مخصوص کودکانی نیست که دندانهای کج دارند، بلکه برای اصلاح ناهماهنگیهای فکی، عادتهای غلط دهانی و پیشگیری از مشکلات آینده نیز کاربرد دارد. در این مقاله توضیح میدهیم ارتودنسی دو مرحله ای چیست، چگونه انجام میشود و چه کودکانی به آن نیاز دارند. اگر میخواهید تصمیمی آگاهانه برای سلامت لبخند فرزندتان بگیرید، تا پایان با ما همراه باشید.
ارتودنسی دو مرحله ای (دو فاز) چیست؟
ارتودنسی دو مرحله ای درمانی تخصصی برای کودکان است که در دو بازه زمانی متفاوت و بر اساس روند رشد طبیعی کودک انجام میشود. مرحله اول که هدف آن اصلاح مشکلات فکی، هدایت رشد استخوانها و آمادهسازی دهان برای رویش صحیح دندانهای دائمی است، زمانی آغاز میشود که هنوز برخی دندانهای شیری در دهان وجود دارند.
پس از یک دوره استراحت، مرحله دوم پس از رویش دندانهای دائمی انجام میشود. در این مرحله دندانها با ارتودنسی ثابت کاملا مرتب شده و نتیجه درمان تثبیت میشود.
این روش زمانی بهکار میرود که مشکل فکی کودک بهقدری جدی باشد که اگر درمان تا سنین بالاتر به تعویق بیفتد، اصلاح آن بسیار دشوارتر و طولانیتر خواهد شد. در برخی موارد حتی با ارتودنسی معمولی قابل درمان نیست و ممکن است در آینده به درمانهای پیچیدهتری مانند جراحی فک نیاز باشد.

ما به عنوان یک کلینیک تخصصی ارتودنسی در طی ۲۵ سال فعالیت خود سوالات تکراری زیادی را از بیماران درمورد ارتودنسی شنیدهایم. بسیاری از افراد به اشتباه فکر میکنند ارتودنسی فقط در سنین بالا کارایی ندارد و یا هزینه های درمان نجومی هستند. ما در صفحه ارتودنسی دندان یک راهنمای کامل پیرامون پرسش بیماران درمورد سیم کشی دندان به همراه نمونه درمان بیماران واقعی ایجاد کردهایم. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه ارتودنسی دندان مراجعه فرمایید.
در چه شرایطی کودک به ارتودنسی دو مرحله ای احتیاج دارد؟
ارتودنسی دو مرحلهای زمانی توصیه میشود که الگوی رشد فک کودک از حالت طبیعی خارج شده یا متخصص ارتودنسی تشخیص دهد اصلاح ناهنجاری فکی و دندانی در سنین بالا دشوار و پیچیده خواهد شد.
در چنین مواردی، با مداخله زودهنگام و ارتودنسی پیشگیری میتوان مسیر رشد فک را اصلاح کرده و از تشدید ناهنجاریها جلوگیری نمود تا شرایط مناسبی برای رویش دندانهای دائمی ایجاد شود.
مهمترین شرایطی که کودک به ارتودنسی دو فاز نیاز دارد عبارتاند از:
- هماهنگ نبودن رشد فک بالا و فک پایین مانند جلو بودن یک فک یا عقببودگی فک مقابل
- کراسبایت قدامی یا خلفی که باعث انحراف فک یا اختلال در گاز زدن و جویدن میشود
- کمبود شدید فضا برای رویش دندانهای دائمی
- روی هم قرار گرفتن یا قفل شدن دندانها که بهطور طبیعی اصلاح نمیشود
- عادتهای مخرب دهانی مانند مکیدن انگشت، فشردن زبان به دندانها یا تنفس دهانی
- انحراف فک یا عدم تقارن صورت در حین رشد
- بیرونزدگی شدید دندانهای جلو که احتمال آسیب یا شکستگی را افزایش میدهد
- از دست رفتن زودهنگام یا دیرهنگام دندانهای شیری که باعث اختلال در الگوی رویش میشود
- اختلالات فکی که موجب ناتوانی کودک در باز و بسته کردن فک شدهاند

مراحل ارتودنسی دومرحله ای برای کودکان
ارتودنسی دو فاز یک برنامه درمانی زمانبندیشده است که بهصورت هدفمند و متناسب با رشد کودک انجام میشود. این فرآیند شامل دو فاز اصلی و یک دوره استراحت میان آنهاست که هر کدام نقش مشخصی در بهبود رشد فک و مرتبسازی دندانها دارند.
مرحله اول (فاز ۱)
فاز اول ارتودنسی دو مرحلهای معمولا بین سنین ۶ تا ۹ سالگی آغاز میشود. یعنی زمانی که کودک هنوز برخی دندانهای شیری خود را دارد و فکها در حال رشد فعال هستند. در این مرحله از ارتودنسی کودکان تمرکز روی برطرف کردن ناهنجاریهای فکی، کنترل عادتهای دهانی و پیشگیری از تشدید مشکلات آینده است. طول درمان در این فاز بسته به نوع مشکل کودک متفاوت بوده و معمولاً ۹ ماه تا ۱ سال ادامه دارد.
در ویدیوی زیر میتوانید تجربه بیماران خردسال از گذاشتن پلاک متحرک ارتودنسی نزد دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی در تهران، را ببینید:
اهداف درمانی در مرحله اول از ارتودنسی دو فاز
- اصلاح مشکلات ساختاری فک
- کنترل الگوی رشد فک بالا یا پایین
- ایجاد فضای مناسب برای رویش منظم دندانهای دائمی
- اصلاح عادتهای دهانی مانند مکیدن انگشت یا تنفس دهانی
- کاهش احتمال نیاز به درمانهای پیچیدهتر در آینده
- پیشگیری از تشدید انحراف یا عدم تقارن فک
- کاهش ریسک آسیبدیدگی دندانهای جلو در موارد بیرونزدگی شدید
دستگاه های مورد استفاده در مرحله اول درمان
ابزار مورد استفاده در مرحله اول ارتودنسی دو فاز به نوع ناهنجاری فکی و دندانی کودک و تشخیص و صلاح دید ارتودنتیست بستگی دارد. ابزارهای ارتودنسی زیر بیشترین کاربرد را برای ارتودنسی کودکان در این مرحله دارند:
- وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر جهت بزرگتر کردن قوس فکی و افزایش فضا برای دندانها
- فضا نگهدارنده دندان به منظور حفظ جای خالی دندان از دست رفته و جلوگیری از کج شدن دندانها
- فیس ماسک ارتودنسی برای اصلاح الگوی رشد و موقعیت فکها
- ارتودنسی فانکشنال به منظور اصلاح مشکلات خفیف و هدایت رشد
- هدگیر ارتودنسی برای کنترل رشد فک و اصلاح جلو یا عقب بودن آن
- هابر برای اصلاح عادتهایی مانند مکیدن انگشت یا فشار زبان
- نصب بریس ثابت روی برخی از دندانها

فاز استراحت در ارتودنسی دو مرحله ای
فاز استراحت، فاصلهای میان مرحله اول و مرحله دوم درمان است که طی آن کودک هیچ دستگاه فعالی دریافت نمیکند و تنها تحت معاینات دورهای قرار میگیرد. هدف این دوره، اجازه دادن به دندانهای دائمی برای رویش طبیعی و ارزیابی نتیجه مداخلات اولیه است.
در این بازه، متخصص ارتودنسی روند رشد فک، رویش دندانها و ثبات نتایج مرحله اول را بررسی میکند تا در زمان مناسب، مرحله دوم درمان آغاز شود. این دوره معمولا چند سال طول میکشد و اهمیت بالایی در موفقیت نهایی ارتودنسی دو فاز دارد.
مرحله دوم (فاز ۲)
بعد از فاز استراحت و زمانی که تمام دندانهای دائمی در قوس فک ظاهر شدند، مرحله دوم از ارتودنسی دو فاز آغاز میشود. این دوره همزمان با اوایل نوجوانی یعنی سن ۱۱ تا ۱۳ سالگی است.
در این مرحله تمرکز اصلی بر مرتبسازی دقیق دندانها، اصلاح نهایی روابط بین فکها و تثبیت نتایج درمان است. در فاز دوم از براکتهای فلزی یا سرامیکی ارتودنسی ثابت و در برخی موارد الاینرهای شفاف برای هدایت دندانها به سمت موقعیت صحیح استفاده میشود.
متخصص ارتودنسی در این مرحله اصلاح موقعیت دندانها، بستن فضاهای اضافی، اصلاح چرخشها و تنظیم دقیق بایت را انجام میدهد تا لبخند کودک هم از نظر عملکرد و هم زیبایی در بهترین وضعیت قرار گیرد.

مدت زمان درمان در فاز ۲
طول درمان در مرحله دوم به شدت مشکل اولیه، همکاری بیمار و نوع دستگاه ارتودنسی بستگی دارد و حدود ۱۲تا ۲۴ماه طول میکشد. در این مدت بیمار باید بهطور منظم برای تنظیم براکتها یا بررسی الاینرهای شفاف به ارتودنتیست خود مراجعه کند تا روند درمان بهصورت دقیق پیش برود و نتیجه نهایی پایدار و قابلاعتماد باشد.
قبل و بعد ارتودنسی دو مرحله بیماران دکتر خدیوی
گرفتن بهترین نتیجه از ارتودنسی دو مرحلهای، تا حد زیادی به میزان تجربه ارتودنتیست در تشخیص مشکل و تدوین طرح درمان، وابسته است. دکتر خدیوی، متخصص ارتودنسی در تهران، با ۲۵ سال تجربه در زمینه ارتودنسی کودکان، شما را برای بهترین زمان شروع درمان کودک راهنمایی میکند. با یک طرح درمان دقیق، بهترین نتیجه برای حفظ زیبایی دندان کودک شما حاصل میشود.
در ویدیوی زیر میتوانید قبل و بعد فرم دندانها یکی از بیماران دکتر خدیوی را که تحت درمان ارتودنسی دو فاز قرار گرفته بود را ببینید:
در ویدیوی زیر یکی از بیماران ۱۴ ساله از تجربه درمان خود در کلینیک ارتودنسی دکتر خدیوی میگوید:
شما نیز میتواند با رزرو نوبت مشاوره ارتودنسی رایگان برای کودک و نوجوان خود، همین حالا برای درمان به موقع و سلامت دندانهای او اقدام کنید.
هزینه ارتودنسی دو مرحله ای چقدر است؟
هزینه ارتودنسی دو مرحله ای برای همه کودکان یکسان نیست و براساس نوع ناهنجاری فکی، مدتزمان هر مرحله و نوع دستگاههایی که برای درمان استفاده میشود تعیین میگردد. همچنین سن کودک، میزان همکاری او و تعداد جلسات موردنیاز میتواند هزینه را تغییر دهد.
میخواهید ارتودنسی را شروع کنید اما اطلاع دقیقی از هزینه های درمان ندارید؟ ما لیست کامل قیمت ارتودنسی به همراه یک محاسبه گر آنلاین هزینه ارتودنسی در تهران را برای شما فراهم آوردهایم تا بتوانید تخمین بهتری از قیمت ارتودنسی ۱۴۰۴ داشته باشید. کافیست همین حالا به صفحه هزینه ارتودنسی مراجعه فرمایید.

مشاوره ارتودنسی دو فاز برای کودکان با دکتر خدیوی
ارتودنسی دو مرحله ای روشی موثر برای اصلاح ناهنجاریهای فکی و دندانی کودکان است که با برنامهریزی دقیق و بهرهگیری از رشد طبیعی، نتایج پایدار ایجاد کرده و و لبخندی سالم برای کودک به ارمغان دارد. مهارت و تجربه ارتودنتیست نقش بسیار مهمی در دستیابی به نتیجه مطلوب دارد.
دکتر خدیوی، با ۲۵ سال تجربه و عضویت در انجمن ارتودنتیستهای آمریکا، اروپا و ایران، از بهترین متخصصین ارتودنسی کودکان است و با بررسی دقیق رشد فک و دندانها، بهترین زمان و روش درمان را متناسب با شرایط فرزند شما تعیین میکند.
والدین میتوانند با مراجعه به یکی از سه شعبه ایشان در میرداماد، تهرانپارس یا نواب، درمان ارتودنسی دو فاز فرزندشان را با اطمینان آغاز کنند. برای رزرو نوبت مشاوره ارتودنسی رایگان فرزندتان، همین حالا اقدام کنید.






