اگر فیکس ارتودنسی شما شکسته است، اصلا نگران نباشید؛ دندانهای شما یکشبه حرکت نمیکنند. کافی است روی قسمت تیز سیم، موم ارتودنسی یا آدامس بدون قند قرار دهید تا زبانتان زخم نشود و در اولین فرصت (حداکثر طی ۳ تا ۷ روز) برای ترمیم یا چسباندن مجدد ریتینر به متخصص مراجعه کنید. هرگز سعی نکنید سیم را با دست یا ناخنگیر جدا کنید.
برای آشنایی با دلایل شکستن فیکس ارتودنسی و اقدامات که باید انجام دهید تا آسیبی به دندانهایتان وارد نشود و نتایج درمان ارتودنسی از دست نرود، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
شکستن فیکس ارتودنسی یا کنده شدن چسب پشت دندان
شکستن ریتینر ثابت معمولا به دو شکل اتفاق میافتد. تشخیص درست نوع شکستگی و اقدام به موقع برای رفع مشکل، برای جلوگیری از حرکت ناخواسته دندانها و حفظ نتیجه ارتودنسی دندان ضروری است.
- حالت اول، کنده شدن کامپوزیت: در این وضعیت سیم سالم است اما احساس میکنید کمی لق شده یا بالا آمده است. علت بروز این حالت، کنده شدن چسب ارتودنسی یک دندان است. این نوع شکستن ریتینر ثابت خطر کمتری دارد، چون سیم هنوز یکپارچه است و فقط نیاز به چسباندن مجدد با کامپوزیت ارتودنسی دارد. هنگام مراجعه به متخصص، محل کنده شدن چسب تمیز شده و سیم را با ماده چسبنده جدید سرجایش محکم میشود. اینکار چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد.
- حالت دوم، پاره شدن سیم: در این حالت، سیم فلزی از وسط کاملا قطع شده و تیزی سیم در دهان احساس میشود. سیم پشت دندان شکسته، زبان را آزرده و میتواند موجب زخم دهان شود. شکستن فیکس ارتودنسی به این صورت، جدیتر است و باید بخشی از سیم یا کل آن تعویض شود. متخصص ارتودنسی، سیم شکسته شده را با احتیاط و دقت از دندانها جدا کرده و بعد از تمیز کردن محل اتصال، سیم جدید را نصب میکند.
اقدامات اورژانسی در خانه هنگام شکستن ریتینر ثابت
در صورت شکستن فیکس ارتودنسی، به جای نگرانی و اضطراب، خونسردی و آرامش خود را حفظ کرده و اقدامات زیر را انجام دهید. به یاد داشته باشید اقدامات اورژانسی که در خانه انجام میدهید فقط برای کنترل شرایط است و جایگزین تعمیر ریتینر ثابت نیست:
- تماس با متخصص ارتودنسی: در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی خود تماس گرفته و شرایط خود را توضیح دهید تا نوبت مراجعه شما برای معاینه و تعمیر هرچه سریعتر مشخص شود. این زمان نباید بیشتر از ۳ تا ۷ روز باشد.
- پرهیز از دستکاری سیم و تلاش برای تعمیر: تکان دادن سیم با زبان یا انگشت و تلاش برای چسباندن، خم کردن یا کندن فیکس ارتودنسی باعث آسیب به مینای دندان و لثه شده شده و کار متخصص برای تعمیر را دشوارتر میکند.
- استفاده از موم ارتودنسی: اگر لبه تیز سیم شکسته شده، زبان و لثه را آزار میدهد، مقداری موم ارتودنسی یا آدامس بدون قند را روی قسمت شکسته شده قرار دهید تا بافتهای نرم دهان آسیب نبینند.
- رعایت تغذیه مناسب: از مصرف خوراکیهای سفت، چسبناک یا خیلی ترد اجتناب کنید. این نوع خوراکیها مشکل پیش آمده را تشدید میکنند. همچنین بهتر است غذای خود را به تکههای کوچک تقسیم کنید تا فشار اضافه به فیکس ارتودنسی وارد نشود.
- رعایت بهداشت دهان: برای جلوگیری از تجمع پلاک در ناحیه شکستن فیکس ارتودنسی و بروز التهاب، مسواک زدن و استفاده منظم از نخ دندان را فراموش نکنید.
چقدر طول میکشد تا بعد از شکستن فیکس، دندانها جابهجا شوند؟
بازگشت ارتودنسی (Relapse) یک فرآیند تدریجی است و جابجایی دندانها به زمان نیاز دارد. به عبارتی، در چند ساعت یا حتی چند روز اول تغییر محسوسی در موقعیت قرارگیری دندانها رخ نمیدهد.
اگر در همان هفته اول پس از شکستن ریتینر ثابت، به متخصص مراجعه کنید معمولا هیچ تغییر قابل توجهی پیش نمیآید. در این شرایط، با چسباندن مجدد یا ترمیم ساده سیم میتوان نتیجه درمان را حفظ کرد.
اما اگر اقدام تخصصی برای تعمیر فیکس شکسته یا کنده شده ارتودنسی بیش از یک ماه به تاخیر بیفتد، احتمال حرکت تدریجی دندانها افزایش پیدا میکند. این جابهجایی ممکن است به شکل فاصله افتادن بین دندانها (دیاستما) یا در برخی موارد نامرتبی خفیف دیده شود.
بنابراین، زمان در مدیریت شکستن فیکس ارتودنسی نقش مهمی دارد. مراجعه سریع، از بازگشت دندانها، نیاز به درمان مجدد و صرف هزینه اضافی جلوگیری میکند. همانند شرایطی که هنگام شکستن براکت ارتودنسی اتفاقی میافتد.
دلایل اصلی کنده شدن سیم پشت دندان (ریتینر ثابت)
شکستن ریتینر ثابت بیدلیل اتفاق نمیافتد. این وسیله ظریف اما مقاوم است. با این حال برخی عادتها و شرایط میتوانند با اعمال فشار اضافه به چسب و سیم ریتینر، باعث کنده شدن یا آسیب به آن شوند. شناخت این عوامل به شما کمک میکند از تکرار شکستن فیکس ارتودنسی جلوگیری کنید.
مهمترین دلایل عبارتاند از:
- خوردن غذاهای سفت و چسبناک مانند یخ، تهدیگ، آجیل، سیب، هویچ خام، آبنبات، تافی، گز و سوهان
- دندانقروچه و فشار دادن شدید دندانها روی هم بهویژه هنگام خواب
- ضربه شدید به دهان در اثر زمین خوردن یا فعالیتهای ورزشی
- استفاده نادرست از نخ دندان و گیر کردن نخ به سیم
- بی توجهی به بهداشت دهان و پوسیدگی دندان در محل اتصال
- ضعیف شدن چسب کامپوزیت در طول زمان به دلیل فرسایش طبیعی یا نفوذ رطوبت و باکتریها
- عادات دهانی غلط مانند جویدن ناخن یا گاز گرفتن اجسام سخت
هزینه ترمیم شکستگی ریتینر ثابت ارتودنسی چقدر است؟
هزینه تعمیر شکستن فیکس ارتودنسی در کلینیک تخصصی دکتر خدیوی حدود ۱.۰۰۰.۰۰۰ تومان است.
البته به طور کلی هزینه ترمیم شکستن ریتینر ثابت به نوع آسیب هم بستگی دارد. اگر فقط چسب یک دندان جدا شده باشد، معمولا هزینه کمتر است و با یک جلسه کوتاه برطرف میشود. اما اگر سیم کاملا شکسته باشد، ممکن است نیاز به تعویض بخشی یا کل ریتینر وجود داشته باشد که هزینه بیشتری دارد.
سوالات متداول
در ادامه به سوالات پرتکرار بیماران در مورد شکستن فیکس ارتودنسی پاسخ میدهیم.
آیا میتوانم فیکس شکسته را خودم با چسب قطرهای بچسبانم؟
خیر، استفاده از چسبهای صنعتی مانند چسب قطرهای برای ترمیم فیکس ارتودنسی شکسته به هیچ عنوان توصیه نمیشود. این نوع چسبها برای محیط دهان تولید نشدهاند و استفاده از آنها میتواند عواقب جدی برای سلامت شما در پی داشته باشد. همچنین پاک کردن آنها بسیار دشوار است و مینای دندان و لثه را به شدت تحت تاثیر قرار میدهند.
آیا ترمیم فیکس ارتودنسی درد دارد؟
خیر، فرآیند ترمیم شکستن ریتینر ثابت بدون درد است. هنگام چسباندن مجدد یا تعویض سیم شما دردی احساس نمیکنید و نیازی به تزریق بیحسی نیست. البته کمی فشار احساس طبیعی است.
آیا برای ترمیم باید پیش متخصص خودم بروم؟
بهتر است برای ترمیم ریتینر شکسته به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کنید که از وضعیت درمان شما اطلاع کامل دارد. اما اگر دسترسی ندارید، هر متخصص ارتودنسی دیگر نیز میتواند شکستن فیکس ارتودنسی را بررسی و ترمیم کند. مهمترین مسئله مراجعه به موقع است.
زمان را برای ترمیم ریتینر ثابت شکسته از دست ندهید!
هنگام شکستن فیکس ارتودنسی، زمان نقش تعیین کنندهای در جلوگیری از آسیبهای احتمالی دارد. هرچه زمان بین آسیب و مراجعه بیشتر شود، احتمال حرکت تدریجی دندانها افزایش پیدا میکند. گاهی یک تاخیر یا سهل انگاری ساده برای ترمیم میتواند نتایجی که با صرف هزینه و زمان به دست آوردهاید را تحت تاثیر قرار دهد.
اگر با مشکل شکستن ریتینر ثابت مواجه شدهاید، بهتر است هرچه سریعتر برای بررسی دقیق به یک متخصص باتجربه مراجعه کنید. دکتر خدیوی به عنوان یکی از بهترین متخصصان ارتودنسی تهران با بیش از ۲۵ سال سابقه در درمان تخصصی انواع ناهنجاریهای فکی و دندانی با روشهای مختلف ارتودنسی، میتوانند با بررسی دقیق و ترمیم اصولی ریتینر، از بازگشت درمان جلوگیری کرده و آرامش را به شما بازگردانند.
