کش ارتودنسی یا الاستیک، حلقههای پلاستیکی منعطفی هستند که بین براکتهای فک بالا و پایین متصل میشوند. وظیفه اصلی این کشها ایجاد نیروی لازم برای حرکت دادن فکها و اصلاح نحوه روی هم قرار گرفتن دندانها (بایت) است. برخلاف سیمها که دندان را ردیف میکنند، کشها مسئول هماهنگی دو فک با یکدیگر هستند.
در ادامه با کاربرد، انواع و نحوه استفاده از کش ارتودنسی آشنا میشویم.
کش ارتودنسی چیست؟
کش ارتودنسی (الاستیک ارتودنسی) ابزاری کوچک و الاستیکی است که برای اصلاح موقعیت دندانها و فکها در درمان ارتودنسی استفاده میشود. کشهای ارتودنسی در اندازهها، رنگها و کاربردهای مختلفی وجود دارند و پس از نصب ارتودنسی ثابت توسط ارتودنتیست، روی براکتها قرار میگیرند.
کش ارتودنسی برای چیست؟
ارتودنتیستها از کش دندان ارتودنسی برای حرکت فکها و دندانها در جهتهای خاص استفاده میکنند. چراکه در برخی موارد نمیتوان صرفا با استفاده از بریس ارتودنسی، جهت نیرو به فک و دندان را تعیین کرد. با کمک از الاستیک ارتودنسی میتوان به جلو یا عقب کشیدن یکی از فکها پرداخت. همچنین در برخی از مواقع برای حرکت عرضی یکی از فکها نیز میتوان از این کش ها استفاده نمود.
ما به عنوان یک کلینیک تخصصی ارتودنسی در طی ۲۵ سال فعالیت خود سوالات تکراری زیادی را از بیماران درمورد ارتودنسی شنیدهایم. بسیاری از افراد به اشتباه فکر میکنند ارتودنسی در سنین بالا کارایی ندارد و یا هزینه های درمان نجومی هستند. ما در صفحه ارتودنسی دندان یک راهنمای کامل پیرامون پرسش بیماران درمورد سیم کشی دندان به همراه نمونه درمان بیماران واقعی ایجاد کردهایم. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه ارتودنسی دندان مراجعه فرمایید.
کاربرد های اصلی الاستیک ارتودنسی
همانطور که گفته شد در نخستین مراحل ارتودنسی پس از نصب براکتها، برای افزایش نیرو به یکی از فکها و یا وارد کردن نیرو در جهت خاصی، از الاستیک های ارتودنسی استفاده میشود. اما به طور دقیقتر کشهای ارتودنسی کاربردهای زیر را در درمان دارند:
- کمک به اصلاح سریعتر جلوزدگی یا عقب ماندن فک بالا یا پایین
- کمک به بسته شدن فاصله میان دندانها
- ایجاد حرکت عرضی در فک ها برای بیمارانی که مشکل کجی فک دارند
- محکم نگهداشتن سیم درون براکتها
مراقبتهای مهم هنگام استفاده از کش ارتودنسی
مراقبت از کشهای ارتودنسی در طول درمان برای حفظ کیفیت الاستیکی کشها و تاثیری که قرار است بر جایگاه فک و دندان بگذارند، ضروری است. بنابراین سعی کنید به تمام توصیه های متخصص ارتودنسی برای استفاده و نگهداری از کش ارتودنسی توجه کنید.
مراقبت های مهمی که هنگام استفاده از کشها باید انجام دهید شامل موارد زیر ست:
-
- از جویدن اجسام سفت پرهیز کنید
- بنابر توصیه متخصص، ۳ الی ۴ بار در طول روز کشها را تعویض کنید
- در صورت پاره شدن کش یا ضعیف شدن خاصیت ارتجاعی آن، حتما کش را عوض کنید
- در هنگام مسواک زدن و کشیدن نخ دندان، الاستیک های ارتودنسی را از دهان خارج کنید
- همیشه چند الاستیک ارتودنسی همراه خود داشته باشید تا درصورت پاره شدن یکی از آنها، بتوانید به سرعت آن را جایگزین کنید
اگر کش ارتودنسی را قورت دادیم چه کنیم؟ نگران نباشید! این کشها از لاتکس پزشکی و غیرسمی ساخته شدهاند. در صورت بلعیده شدن، بدون هیچ مشکلی از سیستم گوارش دفع میشوند. فقط کافیست یک کش جدید جایگزین کنید.
قیمت کش ارتودنسی
به صورت کلی کش ارتودنسی قیمت بسیار پایینی داشته و در حدود ۲۵۰ الی ۵۰۰ هزار تومان است. در برخی از مواقع هزینه کش ارتودنسی با تمام هزینههای مربوط به ارتودنسی ثابت جمع میشود ولی گاهی نیز شما باید این هزینه را به صورت مجزا پرداخت کنید. قیمت نهایی کش ارتودنسی به تعداد و انواع کش ارتودنسی وابسته است.
میخواهید ارتودنسی را شروع کنید اما اطلاع دقیقی از هزینه های درمان ندارید؟ ما لیست کامل قیمت ارتودنسی به همراه یک محاسبه گر آنلاین هزینه ارتودنسی در تهران را برای شما فراهم کردیم تا تخمین دقیقتری از قیمت ارتودنسی ۱۴۰۴ داشته باشید. کافیست همین حالا به صفحه هزینه ارتودنسی مراجعه فرمایید.
کش ارتودنسی از کجا بخرم؟
در کلینیک های ارتودنسی معمولا یک بسته کش به بیماران داده میشود تا به صورت منظم کشها را جایگزین کنند. در صورتی که نتوانستید الاستیک ارتودنسی را کلینیک بگیرید، با مراجعه به داروخانهها میتوانید بستههای کش ارتودنسی را دریافت کنید.
لازم به دکتر است که کشهای ارتودنسی تنها در ارتودنسی فلزی استفاده نمیشوند بلکه گاهی اوقات در ارتودنسی نامرئی سرامیکی نیز کاربرد دارند.
در حالیکه ارتودنسی نامرئی به یک شیوه درمانی محبوب بین بیماران تبدیل میشود ابهاماتی درمورد میزان اثر گذاری الاینرهای شفاف، درد ارتودنسی با پلاک های نامرئی و نحوه استفاده و مراقبت از ارتودنسی نامرئی وجود دارد. ما در یک راهنمای جامع به تمامی سوالات شما پاسخ دادیم؛ برای آشنایی و شروع درمان به صفحه ارتودنسی نامرئی مراجعه فرمایید.
انواع کش های ارتودنسی براساس کاربرد
به صورت کلی میتوانیم بگوییم که از نظر کاربرد با دو نوع کش ارتودنسی مواجه هستیم که هر دوی آنها نیز خاصیت ارتجاعی دارند.
- اورینگ ارتودنسی (O-ring): اورینگ ارتودنسی در رنگهای مختلف تولید میشود و دور هر براکت قرار میگیرد. کاربرد این کش ها برای نگه داشتن سیم در شیار براکت است.
- الاستیک ارتودنسی (Elastic): از الاستیک ارتودنسی کشهای بزرگتری هستند که بین دو فک (بالا و پایین) قرار میگیرند و وظیفه جابهجایی فک را دارند.
- پاورچین (Power chain): کشهای پاورچین روی یک فک قرار میگیرد تا فاصله بین دندانها (دیاستم) را ببندد یا دندانهای چرخیده را صاف کند.
| نوع کش ارتودنسی | محل قرار گیری در دهان | وظیفه اصلی | مسئولیت تعویض |
| اورینگ (O-ring) | دور هر براکت | محکم نگه داشتن سیم در براکت | متخصص ارتودنسی |
| الاستیک (Elastic) | بین فک بالا و پایین | اصلاح ناهنجاری فک (بایت) | بیمار |
| پاورچین (Power chain) | دور کل براکتهای یک فک | بستن فاصله بین دندانها | متخصص ارتودنسی |
آشنایی با انواع کشهای ارتودنسی براساس کاربرد، به شما کمک میکند تا دقیقا بدانید هرکدام از کشهایی که در درمان شما استفاده میشوند، درحال رفع چه مشکلی هستند.
انواع اتصال کش ارتودنسی
تقسیمبندی دیگری نیز برای انواع کش ارتودنسی انجام میشود که بر اساس نحوه اتصال آنهاست. چند نمونه از کش های ارتودنسی پرکاربرد در این زمینه به شرح زیر هستند:
- کش کلاس ۱
- کش کلاس ۲
- کش کلاس ۳
نوع اتصال الاستیک ارتودنسی، به شدت و نوع ناهنجاری فک و دندان بیمار بستگی دارد. چند نمونه از مهمترین اتصالها را توضیح میدهیم.
بستن الاستیک ارتودنسی به روش کلاس ۱
سادهترین روش اتصال کش ارتودنسی، مربوط به کلاس یک میشود که در آن به بستن فاصله بین دندانها در یک ردیف دندانی پرداخته میشود.
به عنوان مثال در این روش، کش به براکت قلابدار دندان نیش فک بالا و از طرف دیگر دندان آسیاب همین ردیف متصل میشود. از این رو این کش میتواند فاصله بین دندانها را با اعمال فشار، کمتر کرده و آنها را به یکدیگر متصل کند.
اتصال الاستیک ارتودنسی به روش کلاس ۲
در صورتی که وضعیت قرارگیری دندانها، نیاز به جا به جایی جزئی دندانها فک بالا به سمت عقب و یا دندانهای آسیاب فک پایین به سمت جلو داشته باشند، از این روش اتصال کش ارتودنسی استفاده میشود.
در روش بستن کش کلاس ۲ باید الاستیک ارتودنسی به براکت قلابدار یکی از دندانهای نیش بالا و از طرف دیگر به دندان اول یا دوم آسیاب فک پایین متصل شود.
بستن کش های ارتودنسی به روش کلاس ۲ مثلثی
این روش نیز در مواردی مشابه با موارد کلاس دو به کاربرده میشود. تنها تفاوت میان این دو گزینه، به وجود آمدن یک شکل مثلث در بین کش های متصل شده است. در این روش کش به براکت دندان آسیاب بزرگ نیز متصل شده و نتیجه همان مثلث خواهد شد.
نصب کش های ارتودنسی به روش کلاس ۳
به صورت کلی نحوه اتصال کش در این روش، معکوس کلاس ۲ است. در این راستا کش به قلاب براکت دندان نیش فک پایین و دندان آسیاب فک بالا متصل میشود. همانطور که واضح است، این روش برای حرکت دندانهای فک بالا به سمت جلو و دندانهای فک پایین به سمت عقب، مورداستفاده قرار میگیرد.
روش کلاس ۳ مثلثی برای اتصال کش ارتودنسی به براکت
در این روش نیز دقیقا مشابه با روش کلاس ۲ مثلثی، در نهایت یک مثلث به وجود میآید. در اتصال به این روش باید کش ارتودنسی به براکت قلابدار یکی از دندانهای نیش پایین و سپس دندانهای آسیاب کوچک و بزرگ فک بالا متصل شود تا نتیجه مطلوب را برای فرد به دنبال داشته باشد.
بستن الاستیک ارتودنسی به صورت کلاس مستطیلی
در صورتی که هدف از استفاده از کش ارتودنسی برای قرارگیری هر دو فک بر روی یکدیگر باشد، باید از این روش اتصال استفاده کنید. کش در این نوع از اتصال باید به دو دندان از هر فک متصل شوند تا درنهایت به شکل یک مستطیل درآید.
کلاس میدلاین برای اتصال کش دندان ارتودنسی
در این روش از اتصال کش ارتودنسی، هدف تراز کردن دو فک به صورت عمودی دنبال میشود. در این نوع از پیکربندی، کش باید به قلاب دو دندان نیش در دو فک و دو سمت مقابل هم متصل شود تا درنهایت کارایی موردنظر را داشته باشد.
کراس بایت
یکی دیگر از روشهای اتصال کش ارتودنسی، کراس بایت است. در بهترین حالت برای این روش باید از داخل قوس فکی بالا به قوس فکی پایین، اتصال برقرار شود.
مثلث قدامی
در صورتی که در قسمت جلوی دهان، بین فک بالا و پایین فاصله وجود داشته باشد، باید از این روش برای کاهش این فاصله استفاده نمود. در این راستا لازم است تا کش به براکت قلاب دار دندان نیش فک بالا و دندان نیش فک پایین و در نهایت دندان آسیاب فک پایین متصل شود.
چگونه کش ارتودنسی را بیندازیم؟
انداختن کش در روزهای اول چالشبرانگیز است. برای انداختن الاستیک ارتودنسی این مراحل را دنبال کنید:
- دستان خود را آب و صابون بشویید.
- از یک آینه با نور کافی استفاده کنید.
- با انگشت شست و سبابه (یا ابزار مخصوص) کش را بگیرید.
- کش را روی قلاب دندان عقب که متخصص به شما گفته، گیر بیندازید.
- سپس الاستیک را کشیده و روی قلاب دندان جلو (طبق دستور متخصص) قرار دهید.
اگر کش از دستتان در میرود، از یک «قلابکش» پلاستیکی که ارتودنتیست به شما میدهد استفاده کنید.
چند ساعت در روز باید از کش ارتودنسی استفاده کرد؟
ساعات استفاده از کش ارتودنسی در طول روز، کاملا به تشخیص متخصص ارتودنسی بستگی دارد. در برخی از بیماران لازم است تا کشها در تمام روز در دهان بیمار باشند. در حالیکه برای برخی دیگر از بیماران، ممکن است استفاده از الاستیکهای ارتودنسی تنها در ساعات مشخصی از روز توصیه شود.
نکته بسیار مهمی که باید در نظر داشته باشید این است که نباید برای تسریع روند ارتودنسی، از تعداد کشهای بیشتری استفاده کنید. اینکار سبب ایجاد نیروی اضافه به فک و دندانها میشود و میتواند به بافتهای ریشه دندان، لثه و استخوان فک آسیب وارد کند.
آیا کش ارتودنسی درد دارد؟
بله؛ در چند روز نخست استفاده از کش های ارتودنسی دندان، بیماران معمولا احساس درد خفیفی را در دندان یا فکها تجربه میکنند. در نظر داشته باشید که این درد طبیعی است و پس از چند روز از بین میرود. به هیچ عنوان نباید بدون مشورت متخصص، استفاده از کشها را متوقف کنید.
مزایای کش ارتودنسی
استفاده از کش های ارتودنسی مزایای متعدد و مختلفی به دنبال دارد که در این قسمت به چند نمونه از آنها میپردازیم.
- سریعتر شدن روند درمان
- نقش مهم و اساسی برای دریافت نتیجه مطلوبتر
- قیمت بسیار پایین
- امکان تعویض کش های ارتودنسی به سادگی
- اصلاح مشکلات بایت
- قرارگیری دندانها در جایگاه اصلی خود
- فیکس شدن دندانهای فک بالا و پایین بر روی هم
معایب کش های ارتودنسی
استفاده از کش ارتودنسی در کنار مزایای متعدد، معایبی نیز دارد که برای بسیاری از افراد خوشایند نیست. قبل از استفاده از این تجهیزات ارتودنسی ثابت، لازم است تا با معایب آنها نیز آشنا شوید.
- احساس درد و ناراحتی جزئی
- استفاده مداوم و ۲۴ ساعته
با در نظر گرفتن مزایای بسیار زیاد استفاده از کش ارتودنسی، این معایب نمیتوانند مانع قابل قبولی برای عدم استفاده از الاستیک شوند.
نمونه نتایج درمان با کش ارتودنسی
در این بخش میتوانید نمونه درمان بیمارانی را که در طی درمان از کش ارتودنسی استفاده کردند ببینید
سؤالات متداول در مورد الاستیک های ارتودنسی
در ادامه به سوالات پرتکرار شما درمورد الاستیک ارتودنسی پاسخ میدهیم.
اگر کش ارتودنسی در بیاد چه کنیم؟
در صورتی که برایتان امکان پذیر است، خودتان کش را جایگزین کنید. اگر بنابه هر دلیلی نمیتوانید کش جدید را در براکتها بندازید، حتما در اسرع وقت به کلینیک ارتونسی متخصص خود مراجعه فرمایید.
کش ارتودنسی تا چه مدت قابل استفاده است؟
نهایتا هر ۲۰ الی ۲۲ ساعت یکبار، اقدام به تعویض کش ارتودنسی بکنید تا هیچ خللی در عملکرد و کارایی این محصولات به وجود نیاید.
آیا استفاده از الاستیک ارتودنسی دردناک است؟
کش های ارتودنسی برای اعمال فشار بیشتر بر روی فک و دندان استفاده میشوند. پس طبیعتا استفاده از آنها درد جزئی به همراه دارد که هیچ جای نگرانی نداشته و به مرور برطرف میشود.
چگونه درد کش ارتودنسی را کم کنیم؟
میتوانید از کمپرس سرد و گرم، مسکن های بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن و شست و شوی دهان با آب و نمک ولرم کمک بگیرید. همچنین خوردن خوراکی های نرم و گرم و پرهیز از غذاهای سفت مانند تهدیگ میتواند به تسکین درد کش ارتودنسی کمک کند.
چرا روی بسته کش ارتودنسی عکس حیوانات است؟
سازندگان برای تشخیص راحتتر قدرت و سایز کش توسط بیمار، از نام حیوانات استفاده میکنند. مثلاً کش خرگوش (Rabbit) معمولاً سایز ۳/۱۶ اینچ است و کش روباه (Fox) سایز ۱/۴ اینچ. همیشه قبل از خرید یا استفاده، کد نام حیوان روی بسته را با دستور پزشک چک کنید.
سوالات خود را در مورد کش ارتودنسی از ما بپرسید
در بخشهای قبلی به صورت کامل به کاربرد کش ارتودنسی، نکات مراقبت از آنها و شیوه تهیه کشهای ارتودنسی پرداختیم. اگر سوال بیشتری در مورد کش ارتودنسی دارید یا در شیوه استفاده از آنها به مشکل خوردهاید میتوانید از طریق کامنتها با ما در ارتباط باشید.
سلام وقت بخیر ببخشید
دندان های کوتاهی که در فک بالا هستند با ارتودنسی پایین نمیان که هم اندازه بشن؟؟؟