ارتودنسی از بهترین و کاربردیترین روشها برای اصلاح ناهنجاریهای دندان است که افراد میتوانند در سنین مختلف از آن استفاده کنند. در این روش درمانی از وسایل ارتودنسی متنوعی استفاده میشود. استفاده از این وسایل با توجه به نوع و میزان ناهنجاری و بسته به تشخیص متخصص ارتودنسی صورت میگیرد.
لوازم و تجهیزات ارتودنسی هر کدام کاربرد خاص خود را داشته و در مراحل مختلفی از شروع تا پایان درمان استفاده میشوند. آشنایی با آنها قبل از درمان میتواند به بیمار کمک کند تا طول درمان بهتری داشته و نتیجه نهایی نیز بهتر و قابل قبولتر باشد. در ادامه با کاربرد و عکس وسایل ارتودنسی آشنا میشویم.
انواع لوازم ارتودنسی ثابت و متحرک
زمانی که از درمان ارتودنسی صحبت میشود، افراد تعدادی براکت و سیم را تصور میکنند که به دندانهای فرد چسبیدهاند. این بخشها از ابزارهای مهم ارتودنسی به شمار میروند اما به تنهایی برای استفاده از این روش درمانی کافی نیستند.
از ابتدای شروع درمان تا پایان آن انواعی از ابزارها توسط متخصص ارتودنسی استفاده میشود تا نتیجه موردنظر حاصل شود. در ادامه تمامی این تجهیزات را با هم بررسی میکنیم.
برای دیدن لیست کامل قیمت انواع ارتودنسی به همراه هزینه های جانبی ارتودنسی در تهران به صفحه هزینه ارتودنسی مراجعه فرمایید.
انواع مختلف بریس؛ مهم ترین تجهیزات ارتودنسی
در طی سالیان اخیر باورهای اشتباه مختلفی پیرامون ارتودنسی شکل گرفته است که افراد با ناهنجاری های فکی و دندانی را از شروع درمان منصرف میکند. ما در صفحه ارتودنسی دندان، به توضیح بازه سنی مناسب برای شروع سیم کشی دندان، هزینه های درمان، میزان درد ارتودنسی و بیماری هایی که فقط با اصلاح فرم فک و دندان میتوان آنها را درمان کرد پرداختهایم. برای کسب اطلاعات صحیح و علمی به صفحه ارتودنسی مراجعه فرمایید.
بریسها از جمله مهمترین ابزار و وسایل ارتودنسی هستند که در انواع مختلفی با توجه به نوع ارتودنسی وجود دارند، که شامل مدل های متنوعی هستند:
- بریس فلزی: براکتهای فلزی کوچکی که بر روی دندانها چسبانده شده و سپس سیمی فلزی از میان آنها عبور میکند. جنس این بریس ارتودنسی، استیل ضدزنگ است و متداولترین وسیله در ارتودنسی به شمار میروند.
- بریس سرامیکی: بریس سرامیکی یا نوع شفاف دیمون نوعی از ارتودنسی ثابت است که به جای نمونههای فلزی استفاده میشود. این بریسها کاملا شفاف یا همرنگ دندانها بوده تا از بیرون قابل مشاهده نباشند.
- ارتودنسی لینگوال: ارتودنسی لینگوال برای افرادی که تمایل ندارند بریس آنها دیده شود، مناسب است. جنس این براکت ها فلزی است و پشت دندان ها نصب میشوند.
- پلاک های نامرئی: در این روش از پلاکهایی کاملا شفاف و ظریف استفاده شده که شباهت زیادی به محافظهای دندان دارند. این پلاکها به طور مداوم استفاده شده و فرد تنها برای غذا خوردن میتواند آنها را از دهان خارج کند.
ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف و متحرک، جدیدترین شیوه مرتب کردن فک و دندان در عصر حاضر است. الاینرهای شفاف روی دندانها قرار میگیرند و با ظاهر کاملا نامرئی خود، هیچ تغییری در لبخند شما ایجاد نمیکنند. برای اطلاع از مدت زمان ارتودنسی با الاینرهای شفاف و بهترین متخصص ارتودنسی نامرئی تهران به صفحه راهنمای ارتودنسی نامرئی مراجعه فرمایید.
کش ارتودنسی؛ یکی از پرتکرار ترین تجهیزات ارتودنسی
از جمله تجهیزات و لوازم ارتودنسی کاربردی میتوان به کش ارتودنسی اشاره کرد. از کشها برای هم ردیف کردن دندانهای بالا و پایین استفاده میشود. نحوه استفاده از وسایل ارتودنسی مانند کشها، متناسب با شرایط بیمار توسط متخصص ارتودنسی تجویز شده و در صورت استفاده درست و منظم بر اساس دستور ارتودنتیست، تأثیر فوق العادهای بر روی دندانهای بیمار خواهند داشت.
دکتر خدیوی بهترین متخصص ارتودنسی، با ۲۵ سال تجربه در ارتودنسی و ارتوپدی فک، یکی از قدیمیترین متخصصین ارتودنسی در تهران هستند. شما میتوانید برای رزرو نوبت مشاوره ارتودنسی در کلینیک تخصصی ایشان همین حالا اقدام فرمایید.
کشهای ارتودنسی انواع مختلفی دارند:
- اورینگ: به کشهایی گفته میشود که دور تا دور براکت بسته میشوند و در رنگ بندی مختلف وجود دارند.
- جداکننده: از این کشها برای ایجاد فاصله میان دندانها استفاده میشود تا متخصص بتواند بند را دور حلقه قرار دهد.
- رابربند: کشی است که با ایجاد فشار مداوم بر روی دندانها، باعث حرکت آنها و اصلاح مشکلات بایت میشود.
باند ارتودنسی
حلقهای فلزی یا جنسهای دیگر است که بر روی سطح دندان قرار میگیرد. از باند برای نگهداشتن بخشهایی از بریس استفاده میشود. باند، هم از پوسیدگی دندان در حین درمان ارتودنسی جلوگیری میکند و برای نگهداشتن سایر وسایل و ابزارهای موردنیاز کاربرد دارد. همچنین از باند برای اعمال فشار ارتوپدی نیز استفاده میشود.
براکت ها؛ از اصلی ترین اجزای ارتودنسی
همانطور که در بالا نیز گفته شد براکتها قطعات فلزی یا سرامیکی از تجهیزات ارتودنسی هستند که روی سطح دندان چسبانده شده و به عنوان قطعه مهمی برای حرکت دندانها کاربرد دارد. براکتها دارای شیاری هستند که سیم قوسی را درون خود نگه میدارد. معمولا از باند برای قرارگیری براکت روی سطح دندان استفاده میشود. گاهی اوقات نیز به کمک سیمان، بر روی سطح دندان چسبانده میشود.
سیم ارتودنسی؛ وسیلهای برای انتقال نیرو به فک و دندان
به منظور حرکت دندانها از سیمهای نازک فلزی استفاده میشود. این سیم به براکتها وصل شده تا با اعمال فشار، دندانها را به سمت موقعیت درست هدایت کند. به این صورت دندانها در جای درست خود قرار گرفته و موقعیت آنها اصلاح میشود.
کاربرد هوک ارتودنسی
هوک یکی دیگر از تجهیزات ارتودنسی است. هوکها اتصالهای بسیار کوچکی هستند که بر روی براکت قرار گرفته و به کش متصل میشوند. هوک برای محکم نگه داشتن اتصالات جانبی استفاده میشود. معمولا هوک بر روی سیم قرار میگیرد.
بایت توربو؛ از ابزارهای جانبی ارتودنسی
برای آشنایی با آشنایی با ابزار ارتودنسی بایت توربو، باید بدانید که به آن براکت توربو نیز گفته میشود، وسیلهای مانند دکمه فلزی با سایز کوچک است.
این ابزار ارتودنسی در قسمت پشتی دندانهای فک بالا قرار میگیرد. مهمترین کاربرد آن این است که به عنوان مانعی در بسته شدن فک عمل کند. در واقع برای جلوگیری از فرو رفتن بیش از حد فکها در یکدیگر از این وسیله استفاده میشود.
کاربرد باکال تیوب
قطعه فلزی کوچکی که روی باند و دور دندان آسیا قرار میگیرد، باکال تیوب نام دارد. باند دندان آسیا با دیگر باندها متفاوت است. این باند دارای شیارهایی است که سیم ارتودنسی، ضربه گیر لب و برخی دیگر از تجهیزات را نگه میدارد.
هربست؛ از لوازم تاثیرگذار در برخی درمان های ارتودنسی
از دیگر لوازم ارتودنسی کاربردی، هربست نام دارد. هدف از استفاده از این وسیله اصلاح بایت فرد به منظور بهبود ظاهر و نیم رخ است. هربست همانند لولهای فلزی است که به دو فک بالا و پایین متصل میشود. زمانی که دندانهای بیمار تا اندازه زیادی پایین آمده باشند و به کمک ارتودنسی نتوان آنها مرتب کرد، از هربست استفاده میشود.
فیس ماسک؛ یکی از تجهیزات رایج در ارتودنسی کودکان
یکی از مشکلات رایج مخصوصا در کودکان بین ۸ تا ۱۳ سال مشکل جلوزدگی یا عقب رفتن فکها نسبت به یکدیگر است. در این شرایط متخصص ارتودنسی از دستگاههای مخصوصی برای جابجایی فک تا قرار گرفتن آن در محل درست استفاده میکند. این وسیله فیس ماسک نام دارد.
مهمترین مزیت استفاده از این دستگاه این است که فرد نیازی به انجام جراحی پیدا نمیکند. این دستگاه همانند هدبندی در قسمت پیشانی و چانه نصب شده و بخشی از آن نیز درون دهان بیمار قرار میگیرد. سپس با اعمال فشار به حرکت فک در مسیر درست کمک میکند.
معرفی پلاکهای ارتودنسی متحرک
در ارتودنسی متحرک از انواع مختلفی از پلاکها استفاده میشود.
- پلاک نامرئی: پلاکهایی مشابه با پلاستیک شفاف که در فاصله زمانی دو هفته یکبار تعویض میشوند.
- پلاک متحرک z شکل: از این نوع پلاک فنر مانند یا دارای شکل z برای جلو کشیدن دندانهای قدامی استفاده میشود.
- پلاک فانکشنال: این پلاک نیز برای عقب و جلو کردن فک استفاده میشود.
ریتینر ارتودنسی؛ تثبیت کننده نتیجه درمان
ریتینر ارتودنسی وسیلهای است که پس از پایان درمان ارتودنسی و خارج کردن بریسها از دهان استفاده میشود. این وسیله مانع از حرکت و جابجایی دندانها شده تا دندانها به صورت ثابت در جای خود محکم شوند. ریتینر نیز در انواع مختلفی وجود دارد.
- ریتینر ثابت: ریتینر ثابت یکی از وسایل ارتودنسی است به صورت سیمی نازک در پشت دندانها چسبانده شده و به هیچ عنوان قابل جابجایی نیست. خارج کردن آن تنها توسط ارتودنتیست امکان پذیر است و تا پایان درمان بر روی دندانها باقی میماند.
- ریتینر متحرک: نوع دیگری از نگهدارنده است که قابل جدا شدن از دندانها است. فرد میتواند هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن آن را از دهان خارج کرده و دوباره استفاده کند.
فضا نگهدار؛ از ابزارهای ارتودنسی برای کودکان
در برخی مواقع کودکان دندانهای شیری خود را زودتر از موعد از دست میدهند. در این زمان تا رشد دندانهای اصلی، ممکن است دندانها حرکت کرده و فضای خالی آنها پر شود. استفاده از فضانگهدار در این شرایط بسیار توصیه میشود. فضا نگهدار نیز انواع مختلفی دارد که در ادامه معرفی شدهاند.
- متحرک: این مدل شباهت زیادی به پلاک نگهدارنده دارد و برای بخشهای خاصی از دندانها کاربرد دارد.
- ثابت: این مدل نیز بسیار کاربردی بوده و در زمان ارتودنسی به صورت یک طرفه یا دو طرفه نیز استفاده میشوند.
انواع دستگاههای اصلاح موقعیت فک
اگر فرد دارای ناهنجاریهای در فک باشد، به کمک وسایل و ابزار مختلفی میتوان موقعیت فک او را اصلاح کرد. این دستگاهها در ادامه معرفی شدهاند.
- پوزیشنر: این وسیله در مدت زمانی بین ۴ تا ۸ هفته پس از انجام ارتودنسی استفاده میشود. مهمترین کاربرد آن استفاده از پس از ارتودنسی برای کامل کردن جابجاییهای انجام شده است.
- بسط دهنده کام: این دستگاه نیز به منظور بسط دادن و گسترش دادن فک بالایی فرد استفاده میشود. نصب آن توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود. وسیع کننده کام که به آن پالاتال اکسپندر نیز گفته میشود، برای عریض کردن فک بالا کاربرد دارد. اگر اندازه فکها در بیمار یکسان نباشد، از این وسیله برای وسیع شدن و هم اندازه شدن آنها استفاده شده تا فک بالا به خوبی بر روی فک پایین قرار بگیرد.
- هدگیر: به منظور کاهش رشد فک در افراد از وسیلهای به نام هدگیر استفاده میشود.
- فورسس: وسیلهای که به عنوان جایگزین برای هدگیر استفاده میشود و به افزایش رشد فک کمک میکند.
- بامپر: به منظور کاهش درد ایجاد شده در دندانها به دلیل اعمال فشار لب و گونه از بامپر استفاده میشود.
پلاک دوقلو
پلاک ارتودنسی یکی دیگر از وسایل ارتودنسی است که برای کاهش دیپ بایت استفاده میشود. نوع کارکرد آن به این صورت است که فک پایین را به سمت جلو هدایت کرده و رشد رو به جلوی فک بالا را کاهش میدهد. معمولا بین ۱۲ تا ۱۸ ماه از این وسیله استفاده میشود. بیشترین کاربرد آن نیز در بیماران و افراد جوانتر و کودکان است.
پیچ ارتودنسی (مینی اسکرو)
عادتهای نادرستی همانند وارد کردن فشار بر روی دندانها یا مکیدن انگشت در افراد وجود دارد که میتواند باعث بروز مشکل اپن بایت شود. در این شرایط از میخ ارتودنسی استفاده میشود تا به کمک آن از این مشکلات و عادتهای نادرست جلوگیری شود.
ابزارهای دندانپزشکی برای نصب و تنظیم ارتودنسی
متخصص ارتودنسی برای نصب و یا برداشتن بریس ها از ابزار زیر استفاده میکند. البته اسم وسایل ارتودنسی مورد استفاده توسط ارتودنتیست، ممکن است برای افراد عادی کمی ناآشنا باشد.
ما سعی کردیم در این بخش به سادهترین شکل ممکن شما را با پرکاربردترین وسایل ارتودنسی مورد استفاده متخصصین آشنا کنیم.
| ابزار ارتودنسی برای استفاده متخصص | کاربرد هر کدام از تجهیزات ارتودنسی |
| پنس ارتودنسی جداکننده | پنس یا سپریتور پلایر برای گذاشتن یا تعویض جداکننده الاستیکی کاربرد دارد. |
| پروب صاف | این وسیله برای تنظیم دقیق براکت ها روی دندان و یا برداشتن لیگاتورها کاربرد دارد. |
| پنس ارتودنسی Howes Utility | این وسیله برای قرار دادن، برداشتن و تنظیم سیم های کمانی مورد استفاده قرار میگیرد. |
| کاتر لیگاتور | این وسیله برای برش سیم های لیگاتور با قطر کمتر از ۰.۰۱۵ میلی متر کاربرد دارد. |
| کاتر دیستال اند (Distal End) | هنگام قطع سیم ارتودنسی، سر کوچک این دستگاه سیم را نگهمیدارد تا به نواحی نرم دهان برخورد نکند. |
| پنس Mathieu-Style Ligature | این وسیله ارتودنسی برای قرار دادن لیگاتور الاستومری استفاده میشود. |
| پلایر ۱۳۹ | این ابزار برای تغییر فرم و خم کردن سیم های ارتودنسی به کار میرود. |
| بند پوشر | این ابزار برای قرار دادن بند ارتودنسی روی دندان بیمار به کار برده میشود. |
| بایت استیک | این وسیله برای قرار دادن و اتصال بند های ارتودنسی استفاده میشود. |
| ریموور باند خلفی | ریموور باند خلفی برای برای جدا کردن بند های خلفی مناسب است. |
سوالات متداول وسایل ارتودنسی دندان
در ادامه به سوالات متداول شما در مورد وسایل ارتودنسی دندان پاسخ میدهیم.
در ارتودنسی از چه وسایلی استفاده میشود؟
برای درمان ارتودنسی ابتدا باید توسط متخصص ارتودنسی معاینه شده تا شرایط دهان و دندان به طور کامل بررسی شود. پس از آن متخصص تصمیم میگیرد از چه ابزار و وسایلی برای درمان استفاده کند. انواع مختلفی از بریسها، کش ارتودنسی، براکت، نگهدارندهها، ریتینر، دستگاههای اصلاح فک و … وجود دارند.
زمان استفاده از وسایل ارتودنسی دندان چقدر است؟
هر کدام از وسایل ارتودنسی دندان با توجه به شدت ناهنجاری و همچنین میزان همکاری بیمار با پزشک برای مدت زمان متفاوتی استفاده میشوند.
مشاوره استفاده از تجهیزات ارتودنسی با دکتر خدیوی
همانطور که دیدید درمان ارتودنسی به کمک انواع مختلفی از وسایل ارتودنسی انجام میشود. این وسایل هر کدام کاربرد خاصی دارند و به کمک آنها ناهنجاریهای دندان بیمار اصلاح میشود.
توجه داشته باشید در طی درمان نحوه استفاده از وسایل ارتودنسی یرعهده تشخیص متخصص است تا نتیجه نهایی به بهترین شکل ممکن باشد. همچنین در طول درمان ارتودنسی، حتما توصیههای متخصص خود را در زمینه استفاده و نگهداری از وسایل در نظر داشته باشید.
دکتر خدیوی متخصص ارتودنسی، با عضویت در انجمن ارتودنتیست های آمریکا (AAO)، اروپا و ایران یکی از شناختهشده ترین متخصصین ارتودنسی تهران هستند. برای رزرو مشاوره ارتودنسی در کلینیک های تخصصی ایشان، همین حالا روی رزرو نوبت کلیک کنید.
