در موارد حاد که ناهنجاری های فک و دهان زیاد باشد، علاوه بر روش های ارتودنسی باید از نوعی جراحی نیز استفاده کرد که به جراحی ارتودنسی معروف است. در انجام این نوع جراحی، متخصص ارتودنسی و یا جراح فک و دهان با توجه به نوع مشکلات فرد اقدام به جراحی ارتودنسی برای اصلاح فک می کند و ممکن است بعد از اتمام جراحی برای مرتب شدن دندان ها بتوان از ارتودنسی نیز استفاده کرد.
برای کسب اطلاعات بیشتر باید بدانید جراحی ارتودنسی چیست چه تفاوتی با خود ارتودنسی دارد؟ چه کسی کاندید این عمل است و چه کسی میتواند این عمل را برای شما انجام دهد؟ پاسخ به این سوالات در این مقاله کامل و جامع.
جراحی ارتودنسی چیست؟
مواقعی وجود دارد که راه حل های ارتودنسی معمولی نمی توانند با موفقیت یک مشکل قابل توجه و شدید را درمان کنند. برای مثال مال اکلووژن هایی مثل اپن بایت یا اور بایت شدید اینگونه هستند. مال اکلوژن های شدید ممکن است علاوه بر ارتودنسی نیاز به درمان جراحی نیز داشته باشد. به خصوص در صورت ایجاد مشکلات عملکردی مانند مشکلات گفتاری، عدم توانایی در جویدن درست غذا و اختلال در عملکرد صورت یا مفاصل فک ها. همه این مشکلات میتوانند منجر به درد مفاصل صورت، سردرد، شانه درد، گوش درد شوند. از این مشکلات که بگذریم، کاهش اعتماد به نفس و از بین رفتن زیبایی میتواند بزرگترین معضلات فرد مبتلا باشد زیرا ساختار صورت این افراد معمولا غیرعادی است. راه درمان این مشکلات جراحی ارتودنسی است.
ارتوسرجری چیست؟
ارتوسر جری ترکیبی از دو روش درمانی ارتودنسی و جراحی فک است. وقتی شدت ناهنجاری‌های دندان و فک به اندازه‌ای باشد که تنها با ارتودنسی حل نشود، دندانپزشک به سراغ ارتوسرجری می‌رود. در این روش، ابتدا با استفاده از ارتودنسی شکل نظم و شکل چینش دندان‌ها را اصلاح میکنند و سپس متخصص جراحی فک یا فلوشیپ ارتوسرجری جراحی فک را انجام میدهد. به این ترتیب دندان‌ها و فک بیمار در موقعیت درست خود قرار می‌گیرند.
کاربرد درمان ارتوسرجری چیست؟
این درمان معمولا برای رفع ناهنجاری‌ها و مشکلات زیر به کار می‌رود:
- رفع ناهنجاری های بایتی پیشرفته در بیمار: کراس بایت، اوربایت، دیپ بایت، اختلال مفصل گیجگاهی و عدم تقارن فک‌ها
- درمان اختلال تنفسی مخصوصا در خواب: مشکلاتی مثل آپنه خواب که به دلیل ناهنجاری های فکی به وجود آمده باشند، با ارتوسرجری قابل درمان هستند.
- ایجاد تقارن در چهره: برای افرادی که فک نامتقارن و کج دارند، ارتو سرجری میتواند کاربرد افزایش زیبایی و جذابیت چهره را نیز داشته باشد.
جراحی ارتودنسی همان جراحی ارتوگناتیک است
از ارتودنسی جراحی به عنوان جراحی ارتوگناتیک نیز یاد میشود و همانطور که گفتیم از این عمل برای معالجه موارد شدید ناهنجاری های فکی و مشکلات عمیق بایت استفاده می شود. اگر متخصص ارتودنسی شما تشخیص داده است که شما نیاز به عمل جراحی دارید ، برای اطمینان از بهترین مراقبت و نتیجه ممکن با یک جراح دهان و فک و صورت همکاری میکند.
تفاوت ارتوسرجری با جراحی ارتوگناتیک چیست؟
ارتوگناتیک همان جراحی فک است، اما ارتو سرجری به روش ترکیبی از دو درمان ارتودنسی و جراحی فک گفته میشود. اگر دندان‌های شما در موقعیت درستی قرار دارند، میتوانید تنها از جراحی ارتوگناتیک کمک بگیرید؛ در غیر این صورت باید به سراغ ترکیب ارتودنسی و جراحی فک بروید.
چه کسی کاندید عمل جراحی است؟
بزرگسالانی که سال ها است از مشکلات بایت رنج میبرند و نظر خوبی درباره ظاهر صورتشان ندارند احتمالا بخواهند که به چنین عملی فکر کنند. اما قبل از اینکه تحت جراحی ارتوگناتیک قرار بگیرید باید توسط یک متخصص ارتودنسی خوب تحت ارزیابی قرار بگیرید. این متخصص ساختارهای دهان شما از جمله فک، دندان ها و لثه را بررسی میکند و اگر شرایط لازم را داشتید به شما اجازه انجام جراحی ارتودنسی را میدهد.
برای انجام این عمل لازم است که در محدوه سنی خاصی قرار داشته باشید. این محدوه سنی از زمانی شروع میشود که استخوان های فک از رشد باز ایستاده باشند و دیگر رشد نکنند. معمولا از سن ۱۶ تا ۱۸ سالگی بیشتر افراد دیگر شاهد رشد فک ها نیستند. اگر تا این سن مشکل بایت و انواع اختلالات فک شما برطرف نشد ممکن است برای جابجایی فک و دندان ها به وضعیت صحیح و نرمال آن ها نیاز به جراحی ارتوگناتیک داشته باشید.
مراحل جراحی ارتودنسی چیست؟ نحوه انجام این عمل چگونه است؟
از آنجا که مراحل انجام ارتوسرجری تخصصی بوده و بسته به نوع و شدت مشکل شما متفاوت است مراحل دقیق آن را جراح شما پس از معاینه مشخص میکند. شما باید بعد از پیدا کردن یک متخصص دهان و فک و صورت و بعد از تشخیص دقیق مشکل، مراحل عمل را از جراح خودتان جویا شوید.
ارتوسرجری فقط توسط یک جراح دارای تخصص دهان، فک و صورت انجام می شود و جراحی اغلب در یک بیمارستان تخصصی و مجهز انجام می شود. عمل جراحی می تواند چندین ساعت طول بکشد و از لحظه اتمام عمل، حداقل باید دو هفته استراحت کنید.
مراحل ارتو سرجری شامل هر دو روش درمانی ارتودنسی دندان و جراحی فک است. در ادامه به طور خلاصه درباره این مراحل توضیح می‌دهیم.
۱. معاینه و تشخیص
ابتدا باید به متخصص ارتودنسی و متخصص جراحی فک مراجعه کنید، و با توجه به تشخیص آن‌ها مراحل بعدی درمان را شروع کنید. اگر بتوانید به یک فلوشیپ ارتوسرجری مراجعه کنید، دیگر نیازی به معاینه توسط چند پزشک نیست و تمام مراحل زیر نظر همان متخصص انجام میشود.
۲. مرحله اول ارتودنسی دندان ها
ارتودنسی باید قبل از جراحی فک انجام شود تا دندان‌ها تا جای ممکن در موقعیت درست خود قرار بگیرند. مدت زمان این مرحله به عوامل مختلفی مانند سن، شدت ناهنجاری و نوع روش ارتودنسی دارد و ممکن است حدود ۶ ماه تا ۳ سال طول بکشد.
۳. جراحی فک
پس از ارتودنسی و چینش صحیح دندان‌ها، به سراغ اصلاح موقعیت فک می‌رویم. این مرحله وقتی انجام میشود که بنا بر نظر متخصص، دندان‌ها در بهترین حالت و موقعیت خود قرار گرفته باشند. برای جراحی لزومی به خارج کردن براکت‌ها نیست و در بیشتر مواقع فرایند جراحی با وجود سیم‌کشی‌ها انجام میشود.
۴. مرحله دوم ارتودنسی دندان
پس از پایان جراحی فک، حالا نوبت به دور دوم ارتودنسی دندان ها می‌رسد که با توجه به نتایج جراحی مشخص میشود، این دوره چقدر طول میکشد.
نکات مهم پیش از انجام جراحی فک در ارتوسرجری
در صورتی که پس از معاینه متخصص، این روش درمانی برای شما تجویز شده است، خوب است بدانید که پیش از انجام جراحی فک برای ارتو سرجری، چه نکاتی را بهتر است رعایت کنید:
- برای انجام جراحی فک، حتما یک جراح فک حاذق پیدا کنید و تا حد ممکن در مورد تبحر پزشک اطمینان کسب کنید.
- در جلسه مشاوره ای که با جراح خود دارید، انتظاراتتان از نتیجه جراحی را با وی مطرح کرده تا به یک تصویر مشخص و واقع بینانه از عمل برسید.
- اگر پزشک، پیش از عمل دستور دارویی برایتان تجویز کرده، به رعایت آن مقید باشید.
- حداقل ده روز پیش از انجام جراحی از نوشیدنی های الکلی و استعمال دخانیات پرهیز کنید.
- با مشورت پزشک، حداقل یک هفته قبل از عمل داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین و پروفن را قطع کنید.
- لازم است که در روز جراحی، حتما یک همراه داشته باشید.
مراحل بعد از جراحی ارتودنسی چیست؟
از آنجا که جراحی ارتوگناتیک یک عمل تهاجمی و بزرگ است بهتر است که بعد از عمل استراحت کنید و به هیچ عنوان به کارهای شدید و سنگین نپردازید. اگر شاغل هستید مدتی مرخصی بگیرید و اگر محصل هستید هم در خانه درستان را بخوانید و یا اینکه عمل را در طول تعطیلات تابستان انجام دهید. لازم است که تا پایان دوره نقاهت به خوبی استراحت کنید تا نتیجه عمل شما به ثمر بنشیند.
مراقبت‌های پس از ارتوسرجری چگونه است؟
برای بهبودی کامل پس از جراحی، لازم است به طور کامل به توصیه‌های پزشک خود عمل کنید و مراقبت‌های لازم را انجام دهید. در ادامه چند نکته برای پیشرفت بهتر در دوره نقاهت شما نوشته‌ایم.
- حتما داروهای تجویز شده را به طور کامل و سر وقت مصرف کنید.
- درد گلو «به خاطر استفاده از لوله‌های بیهوشی»، تورم و کبودی پس از جراحی طبیعی است. برای کاهش التهاب میتوانید در ۴۸ ساعت اول از کمپرس یخ استفاده کنید.
- شرایطی را ایجاد کنید که سرتان در هنگام خواب بالاتر از بدنتان قرار بگیرد. بهتر است برای خواب از دو بالش استفاده کنید.
- تا بهبودی کامل از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.
- قسمت‌های جراحی‌شده را مسواک نزنید. برای تمیز کردن آن میتوانید از وسایل ملایم‌تر مانند دستمال مرطوب استفاده کنید.
- به صورت منظم به پزشک متخصص خود مراجعه کنید تا وضعیت فک و دهان شما را بررسی کند.
دوره نقاهت ارتوسرجری چقدر است؟
معمولا پس از گذشت دو هفته، عوارض پس از جراحی نسبتا از بین می‌روند و بیمار میتواند کارهای روزانه خود را انجام دهد. البته فراموش نکنید که زمان لازم برای نقاهت به عوامل مختلفی از جمله سن بیمار و شدت ناهنجاری بستگی دارد، و پاسخ یکسانی برای این سوال وجود ندارد.
نقش متخصص ارتودنسی بعد از جراحی چیست؟
پس از بهبودی فک ، مشکلات باقی مانده و برطرف نشده بایت شما توسط متخصص ارتودنسی اصلاح می شود. برای این منظور و بعد از بهبودی از عمل اصلی ممکن است که از ۶ تا ۱۲ ماه مجبور باشید از دستگاه های ارتودنسی ثابت مانند بریس استفاده کنید. بعد از این برای حفظ حالت صاف شده دندان ها باید از ریتینر ارتودنسی استفاده کنید.
مزایای جراحی ارتودنسی چیست؟
بهترین مزیت جراحی فک برای ارتودنسی، دست یابی به یک لبخند جذاب، گیرا و زیبا است. شما این لبخند را مدیون همت متخصص ارتودنسی و جراح دهان هستید که با برطرف کردن ناهنجاری و مشکل فک و صورت شما زندگی جدید را برایتان رقم میزنند.
جراحی ارتوگناتیک می تواند با برطرف کردن انواع مال اکلوژن های شدید و یا اختلالات مختل کننده فک، قدرت و توانایی جویدن غذا و همچنین کیفیت گفتار شما را بهبود ببخشد. تصورش را بکنید که افرادی که مال اکلوژن شدید دارند نمیتوانند به درستی صحبت کنند و با انجام جراحی ارتودنسی ، آن ها با وضوح بیشتری صحبت خواهند کرد و با اطمینان بیشتری لبخند میزنند. همچنین برای افرادی که از آپنه خواب رنج می برند، عمل جراحی ارتودنسی یک روش درمانی بسیار بسیار کارگشا و معجزه گر محسوب میشود.
به صورت خلاصه مزایا و هدف از انجام این جراحی شامل موارد زیر است:
- بهبود قدرت جویدن و افزایش عملکررد گوارشی
- اصلاح مسائل و مشکلات مربوز به تکلم و بلع
- اصلاح مال اکلوژن هایی مانند اپن بایت، اوربایت یا آندربایت.
- برای به حداقل رساندن احتمال شکستن دندان ها.
- برای اصلاح عدم تعادل صورت
- برای تسکین درد ناشی از TMJیا اختلال مفصل گیجگاهی فکی.
- برای ترمیم آسیب دیدگی صورت یا نقایص مادرزادی
- برای بهبود توانایی کودکان حین بستن کامل دهان
- بهبود بیماری آپنه خواب
آیا این عمل خطرناک است؟
عمل جراحی ارتوگناتیک همانطور که احتمالا فهمیدید جزء عمل های نسبتا بزرگ و تهاجمی محسوب میشود. نه تنها چنین عمل هایی بلکه تمام عمل های جراحی از کوچک و جزئی گرفته تا بزرگترین آن ها با خطرات و عوارض جزئی تا جدی همراه است. اما اگر عمل خود را به یک جراح دهان، فک و صورت خوب و باتجربه بسپارید عوارض به حداقل رسیده و یا کلا عوارضی تجربه نخواهید کرد.
جراحی ارتودنسی نتیجه تلاش مشترک بین ۳ متخصص حرفه ای یعنی دندانپزشک، متخصص ارتودنسی و جراح دهان، فک و صورت است. این سه پزشک با هم همکاری میکنند تا طی یک برنامه درمانی مشخص دندان ها و فک شما را به وضعیت ایده آل و طبیعی در بیاورند.
عوارض ارتوسرجری چیست؟
برای جلوگیری از هرگونه عوارض جدی بعد از ارتو سرجری، لازم است که به متخصص‌های ماهر و کاربلد مراجعه کنید. این جراحی عوارض کوتاه‌مدتی نیز دارد که با انجام مراقبت‌های لازم و گذشت زمان از بین می‌روند. مهم‌ترین این علائم عبارت‌اند از:
- التهاب
- درد
- خونریزی
- عفونت
- سفت شدن فک
- بی‌حسی
- احساس گرفتگی در بینی
- صدا دادن فک
هزینه ارتوسرجری چقدر است؟
هزینه ارتو سرجری به عوامل مختلفی مانند شدت ناهنجاری، مهارت متخصص، سن بیمار، نوع مشکل و … بستگی دارد. بنابراین هزینه دقیق این درمان پس از معاینه متخصص با توجه به شرایط شما مشخص میشود. البته برای اطلاع از حدود هزینه ها میتوانید به صفحه هزینه سیم کشی دندان مراجعه کنید.
آیا جراحی اصلاح فک بدون انجام ارتودنسی ممکن است؟
در بیشتر مواقع خیر. در حقیقت در بیشتر مواقع افرادی که نیاز به جراحی فک دارند، باید ارتودنسی نیز انجام دهند تا دندان‌هایشان چینش و نظم صحیحی پیدا کند.
ارتوسرجری ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک است و برای درمان ناهنجاری‌های شدید فک و دهان در سنین بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد. تشخیص این موضوع تنها با متخصص ارتودنسی و جراح فک یا فلوشیپ ارتو سرجری است.
برای اطلاعات دقیق‌تر و متناسب با شرایط خود لازم است توسط متخصص معاینه شوید.
آیا من میتوانم تحت جراحی قرار بگیرم؟
برای اطلاع از اینکه آیا شما کاندیدای مناسبی برای جراحی ارتوگناتیک هستید، میتوانید ابتدا به یک متخصص ارتودنسی خوب مراجعه کنید. اگر در شهر تهران هستید یا گذارتان به تهران میخورد میتوانید به مطب دکتر خدیوی مراجعه کنید تا طی یک جلسه تحت ارزیابی قرار گرفته و اگر کاندید جراحی ارتودنسی باشید با کمک ایشان بتوانید در بهترین وضعیت اقدام به اصلاح ناهنجاری فک و صورت خود کنید.
مطالب مرتبط
ارتودنسی بزرگسالان؛ بررسی مزایا، انواع و هزینه ارتودنسی در بزرگسالان
ارتودنسی لینگوال چیست؟ (راهنمای کامل)
راهنمای جامع ارتودنسی دندان؛ از انواع روش‌ها تا هزینه و مراحل درمان
مراقبت های ارتودنسی دندان؛ راهنمای جامع بهداشت و تغذیه
مدت زمان ارتودنسی چقدر است؟ جدول زمانبندی ارتودنسی
دندان کج جلو را چگونه صاف کنیم؟ (مقایسه ۶ راهکار واقعی)